Kiełbasa z Dzietrznik

Ciemnobrązowa skórka, delikatnie pomarszczona po wędzeniu, grubo rozdrobnione mięso i charakterystyczny, lekko korzenny zapach z nutą gałki muszkatołowej — tak wygląda i pachnie kiełbasa z Dzietrznik. To wiejska wędlina z niewielkiej miejscowości w gminie Pątnów, w powiecie wieluńskim. W 2019 roku kiełbasę wpisano na Listę Produktów Tradycyjnych (LPT) prowadzoną przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Wygląd i smak

Pęta są równe, ściśle wypełnione, z naturalnym jelitem przylegającym do farszu. Po przekrojeniu widać różowo-czerwone mięso z jasnymi kawałkami tłuszczu. Smak jest wyraźnie mięsny, lekko słony, z aromatem czosnku, pieprzu i właśnie gałki muszkatołowej, która odróżnia tę kiełbasę od wielu innych wiejskich wyrobów. Dym nadaje jej głębię, ale nie dominuje nad przyprawami.

Dzietrzniki pod Wieluniem

Dzietrzniki leżą w gminie Pątnów, na południowym zachodzie województwa łódzkiego, w krainie rolniczej, z której słynie ziemia wieluńska. Mieszkańcy utrzymywali się z uprawy roli i hodowli świń. Świniobicie odbywało się przed najważniejszymi świętami i było okazją do przygotowania zapasów na wiele tygodni. Kiełbasę wędzono w przydomowych wędzarniach, a potem przechowywano w słomie na strychu, gdzie było przewiewnie i chłodno. Dzięki temu nie psuła się przez długi czas. Dziś tradycję podtrzymuje lokalna gastronomia, w tym restauracja „Nad Strugą”, w której serwuje się wyroby według dawnych receptur.

Jak powstaje

Mięso wieprzowe — szynkę, łopatkę i boczek — kroi się w kawałki i pekluje w soli przez mniej więcej tydzień, przechowując je w chłodzie. Następnie mieli się je na grubych oczkach i doprawia solą, pieprzem, czosnkiem oraz gałką muszkatołową. Farsz wyrabia się ręcznie, aż stanie się kleisty, a potem napełnia nim jelita wieprzowe. Uformowane pęta osusza się i wędzi dymem z drewna liściastego, aż skórka nabierze ciemnobrązowej barwy. Na koniec kiełbasę parzy się i studzi.

Peklowanie, wędzenie i parzenie mięsa wymagają wiedzy o bezpieczeństwie żywności, dlatego takie wyroby najlepiej kupować od sprawdzonych, zarejestrowanych wytwórców.

Jak podawać

• Na zimno, z chrzanem, ćwikłą i świeżym chlebem.
• W żurku wielkanocnym, razem z jajkiem.
• Podgrzana na patelni z cebulą.
• Z kapustą kiszoną duszoną z grzybami.

Kiełbasa z gałką muszkatołową dobrze współgra z wyrazistymi dodatkami, ale najlepiej smakuje w prostym wydaniu: kromka chleba, plaster kiełbasy i ogórek kiszony.

Wiejska spiżarnia

W dawnych gospodarstwach z okolic Pątnowa kiełbasa była zapasem na święta i na czas ciężkich prac polowych. Zabierano ją na pole, pakowano do koszyka ze święconką i podawano gościom podczas rodzinnych uroczystości.

Przyprawy z dawnych spiżarni

Gałka muszkatołowa może wydawać się zaskakującą przyprawą w wiejskiej kiełbasie, ale w dawnych wiekach korzenie zamorskie trafiały do domów także za pośrednictwem miejskich targów i kupców. Gospodynie z okolic Wielunia dodawały jej niewiele, tylko tyle, by wzbogacić aromat mięsa. Z czasem stała się znakiem rozpoznawczym miejscowej kiełbasy, a jej delikatna, ciepła nuta odróżnia wyrób z Dzietrznik od kiełbas z sąsiednich wsi.

Gdzie spróbować

Najbliższym większym miastem jest Wieluń, znany z zachowanych fragmentów murów obronnych, gotyckiej kolegiaty i muzeum regionalnego. Okolice Pątnowa sprzyjają wycieczkom rowerowym po wiejskich drogach. Kiełbasę z Dzietrznik można spróbować w lokalnej gastronomii oraz podczas festynów i jarmarków produktów regionalnych w powiecie wieluńskim.

Kiełbasa z Dzietrznik to wiejski smak ziemi wieluńskiej — dymny, korzenny i przygotowywany z myślą o świętach.

Jeśli widzisz błąd we wpisie — napisz proszę do redakcji pod adres info@nietylkopierogi.pl: