Miód pitny półtorak

Miód pitny półtorak to najmocniejszy i najdłużej dojrzewający z polskich miodów pitnych. Poznaj jego proporcje, smak, historię i lubelską tradycję sycenia.

Miód pitny półtorak jest gęsty, klarowny i ciemnobursztynowy, a w smaku bardzo słodki, rozgrzewający i głęboki, z nutami suszonych owoców, karmelu i wosku. To najbardziej szlachetny z tradycyjnych polskich miodów pitnych, bo powstaje z największej ilości miodu i dojrzewa najdłużej. Lubelski półtorak od 2005 roku figuruje na Liście Produktów Tradycyjnych (LPT), a jego głównym wytwórcą jest Spółdzielnia Pszczelarska APIS z Lublina.

Co oznacza nazwa półtorak

Nazwy polskich miodów pitnych pochodzą od proporcji miodu do płynu w brzeczce. W półtoraku na jedną część miodu przypada zaledwie pół części wody lub soku. Daje to razem półtorej części, stąd nazwa. Dla porównania dwójniak zawiera tyle samo miodu co wody, trójniak – dwa razy więcej wody niż miodu, a czwórniak – trzy razy więcej. Im mniej wody, tym fermentacja jest trudniejsza i wolniejsza, a gotowy napój – mocniejszy i słodszy.

Lubelski półtorak sycony jest z dodatkiem soku z owoców runa leśnego, który nadaje mu owocową głębię i ciemniejszą barwę. Zawiera około 16% alkoholu i dojrzewa latami. Według polskich przepisów półtorak musi leżakować co najmniej trzy lata, zanim trafi do sprzedaży.

Miody, którymi „obfituje” kraj

Miód pitny należy do najstarszych napojów na ziemiach polskich. Kupiec i podróżnik Ibrahim ibn Jakub, który w 966 roku opisywał państwo Mieszka, zanotował, że kraj ten obfituje w miód, a napoje z niego nazywa się miodami. O miodzie na stołach pierwszych Piastów wspomina także Gall Anonim. Przez stulecia miód sycony był napojem uczt, wesel i dyplomatycznych przyjęć, a z czasem jego wyrób stał się specjalnością klasztorów i miejskich miodosytni.

Półtorak był w dawnej Polsce trunkiem najbardziej luksusowym. Wymagał dużej ilości drogiego miodu i wielu lat cierpliwości, dlatego pijano go w małych ilościach, przy szczególnych okazjach. Sycono go także w czasach, gdy wino z południa Europy było drogie i trudno dostępne.

Jak powstaje miód pitny

Podstawą jest brzeczka miodowa, czyli miód rozcieńczony wodą lub sokiem. Brzeczkę gotuje się i szumuje, czyli zbiera z niej pianę, a następnie studzi i zaszczepia drożdżami winiarskimi. Fermentacja trwa kilka tygodni, po czym młody miód zlewa się znad osadu i przenosi do leżakowania. Napój dojrzewa w beczkach, gąsiorach i kamionkach, aż stanie się klarowny, a jego smak – zaokrąglony i harmonijny. Gotowy miód pitny ma barwę od złocistej do ciemnobursztynowej, zależnie od gatunku miodu i dodatków.

Jak podawać półtorak

  • W temperaturze pokojowej, w małych kieliszkach, jako trunek do deseru.
  • Lekko podgrzany zimą, bez doprowadzania do wrzenia.
  • Do serów pleśniowych, orzechów, suszonych owoców i piernika.

Butelki półtoraka dostępne są w pojemności 0,25 i 0,75 litra, a także w tradycyjnej kamionce 0,5 litra. To napój alkoholowy przeznaczony dla osób pełnoletnich.

Półtorak dobrze znosi długie przechowywanie. Butelkę warto trzymać w pozycji stojącej, w chłodnym i ciemnym miejscu, z dala od źródeł ciepła. Z czasem jego smak staje się jeszcze łagodniejszy i bardziej złożony.

Gdzie spróbować

Lublin to dobre miejsce na poznanie miodów pitnych. Po spacerze po Starym Mieście, Bramie Krakowskiej i Zamku Lubelskim warto zajrzeć do lokali serwujących regionalne trunki albo kupić miód pitny w firmowym sklepie spółdzielni. Lubelszczyzna słynie też z pasiek, które można odwiedzić latem.

Kieliszek półtoraka to smak wielu lat cierpliwości i tradycji, która sięga początków polskiej państwowości.

Gdzie kupić

Jeśli widzisz błąd we wpisie — napisz proszę do redakcji pod adres info@nietylkopierogi.pl:

Zobacz też