Chleb chłopski z Rogowa Sobóckiego

Chleb chłopski z Rogowa Sobóckiego wyróżnia się już kształtem: zamiast okrągłego bochna na stół trafia kwadratowy, mniej więcej 22 na 22 centymetry, ważący około kilograma. Wierzch jest nacinany w kratkę i oprószony mąką żytnią, a skórka ma złocisto-brązowy kolor. Po przekrojeniu widać kremowy, wilgotny miękisz. Od 2009 roku chleb figuruje na Liście Produktów Tradycyjnych (LPT) prowadzonej przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Jak wygląda i jak smakuje

Kratka na powierzchni to znak rozpoznawczy tego pieczywa. Nacięcia rozchodzą się w czasie pieczenia, tworząc wypukłe pola, na których zostaje cienka warstwa mąki. Skórka jest chrupiąca, ale nie twarda, a miękisz sprężysty i drobno porowaty. Smak jest lekko kwaśny, co zawdzięcza żurkowi, czyli luźnemu zakwasowi z mąki żytniej i wody. Ziemniaki i mleko łagodzą tę kwasowość i sprawiają, że chleb długo pozostaje wilgotny. Zapach przypomina dawne wiejskie piekarnie: zboże, lekka nuta fermentacji i przypieczona skórka.

Żurek, ziemniaki i mleko

Podstawą jest naturalny zakwas. Żurek przygotowuje się z mąki żytniej i wody, a następnie pozostawia na wiele godzin, aby spokojnie sfermentował. Dopiero wtedy łączy się go z mąką, ziemniakami, mlekiem i tłuszczem. Ziemniaki od dawna dodawano do chleba na wsi, bo przedłużały jego świeżość i pozwalały oszczędzać mąkę. Ciasto po wyrobieniu rośnie w formach, a przed włożeniem do pieca każdy bochenek dostaje charakterystyczne nacięcia.

Receptura z biegiem lat się zmieniała. Od lat 80. XX wieku zamiast gotowanych ziemniaków stosuje się płatki ziemniaczane, a tłuszcz zwierzęcy zastąpiła margaryna. Zasada pozostała jednak ta sama: długa fermentacja, prosty skład i pieczenie w wysokiej temperaturze.

Piec Piersiówka i tradycja od lat 40.

Historia tego chleba sięga lat 40. XX wieku, kiedy w Rogowie Sobóckim, wsi u podnóża Ślęży, zaczęto wypiekać pieczywo według przepisu opartego na zakwasie, ziemniakach i mleku. Ważną rolę odgrywa piec ceramiczny nazywany Piersiówką, opalany drewnem. Taki piec nagrzewa się powoli i równomiernie oddaje ciepło, dzięki czemu skórka dobrze się rumieni, a środek dopieka bez wysuszania. Drewno daje też delikatny aromat, którego nie uzyskuje się w piecach elektrycznych.

Chleb chłopski z Rogowa Sobóckiego od lat pojawia się na targach, festynach i dożynkach na Dolnym Śląsku. Na stoiskach często sprzedaje się go w całości, bo kwadratowy bochenek łatwo przewieźć i przechować.

Jak podawać

Najprostsza wersja jest najlepsza: gruba kromka z masłem i szczyptą soli. Kwaskowy miękisz świetnie znosi wyraziste dodatki, dlatego chleb dobrze pasuje do wiejskiej deski.

• Ze smalcem ze skwarkami i kiszonym ogórkiem.
• Z twarogiem, szczypiorkiem i rzodkiewką na śniadanie.
• Do żuru, grochówki i kapuśniaku zamiast bułki.
• Z miodem i masłem, gdy ma się ochotę na coś słodkiego.

Bochenek najlepiej przechowywać w lnianej ściereczce albo w drewnianym chlebaku. Dzięki ziemniakom i zakwasowi pozostaje świeży przez kilka dni, a lekko czerstwy nadaje się na grzanki lub do zapiekania.

Gdzie spróbować

Rogów Sobócki leży w gminie Sobótka, kilkanaście kilometrów od Ślęży, popularnego celu wycieczek z Wrocławia. Najłatwiej trafić na chleb podczas dożynek, jarmarków i targów produktów regionalnych w województwie dolnośląskim. Wizytę można połączyć z wejściem na Ślężę, zwiedzaniem Sobótki i spacerem po Ślężańskim Parku Krajobrazowym.

Kwadratowy bochenek z kratką na wierzchu przypomina, że dobry chleb nie potrzebuje wielu składników. Wystarczy zakwas, czas i ciepło pieca opalanego drewnem.

Jeśli widzisz błąd we wpisie — napisz proszę do redakcji pod adres info@nietylkopierogi.pl: