Lubuskie pierniki

Lubuskie pierniki mają jasnobrązowy kolor, kształty zwierząt, roślin, gwiazd i serc oraz wielkość od 4 do 30 centymetrów. Są twarde lub półtwarde, często zdobione białym lukrem, który tworzy na nich delikatne wzory. Pachną miodem, cynamonem, goździkami i imbirem, a w smaku łączą słodycz z korzenną głębią. Od 2014 roku figurują na Liście Produktów Tradycyjnych (LPT), krajowym wykazie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Od miodowników do pierników

Pierniki z Ziemi Lubuskiej wywodzą się z dawnych „miodowników wielkich”, czyli ciast na bazie miodu, które przygotowywano z wyprzedzeniem przed świętami. W wielu gospodarstwach stały własne ule, więc miód był pod ręką, a jego ilość decydowała o tym, ile pierników uda się upiec. Po 1945 roku osadnicy przybywający z różnych stron kraju przywieźli swoje receptury, które w okolicach Zielonej Góry i w innych częściach regionu połączyły się w lokalną tradycję. Pierniki pieczono przede wszystkim na Boże Narodzenie: wieszano je na choince, dawano dzieciom w prezencie i częstowano nimi kolędników.

Ciasto, które musi dojrzeć

Sekretem lubuskich pierników jest masa miodowa. Miód podgrzewa się z tłuszczem, karmelem i cukrem, a następnie łączy z mąką, kakao, jajami, sodą i mieszanką przypraw korzennych. Wyrobione ciasto nie trafia od razu do pieca — musi dojrzewać w chłodzie. Dawniej przechowywano je w kamiennych naczyniach, w spiżarni lub piwnicy, nawet przez kilka tygodni. W tym czasie przyprawy przenikają masę, a ciasto staje się elastyczne i aromatyczne.

Po dojrzeniu ciasto rozwałkowuje się na grubość około pół centymetra i wycina kształty. Dawniej używano drewnianych form albo po prostu wykrawano krążki szklanką. Upieczone pierniki dekoruje się lukrem, czasem migdałami lub kandyzowanymi owocami. Twardnieją po wystygnięciu, ale przechowywane w puszce z kawałkiem jabłka stopniowo miękną.

Przepis: domowe pierniki miodowe

Na około 40 sztuk. Ciasto najlepiej przygotować kilka dni wcześniej.

Składniki

• 250 g płynnego miodu
• 100 g masła
• 100 g cukru
• 500 g mąki pszennej
• 2 jajka
• 1 łyżka kakao
• 1 łyżeczka sody oczyszczonej
• 2 łyżki przyprawy do piernika
• lukier: 200 g cukru pudru i 2–3 łyżki soku z cytryny

Przygotowanie

1. Miód, masło i cukier podgrzej w garnku, aż się połączą. Odstaw do przestudzenia.
2. Mąkę wymieszaj z kakao, sodą i przyprawą. Dodaj masę miodową i jajka, wyrób gładkie ciasto.
3. Owiń folią i schowaj do lodówki na co najmniej 1 dzień, najlepiej na kilka.
4. Rozwałkuj na grubość 0,5 cm, wytnij kształty.
5. Piecz w 180°C przez 8–10 minut. Po ostudzeniu udekoruj lukrem.

Jak podawać

• Do herbaty z cytryną i goździkami.
• Jako ozdoba choinki i prezent w pudełku.
• Z kieliszkiem nalewki owocowej dla dorosłych.
• Pokruszone do sosu piernikowego do mięs.

Pierniki dobrze znoszą przechowywanie. Trzymane w puszce lub szczelnym pojemniku, z dala od wilgoci, zachowują świeżość przez wiele tygodni. Jeśli stwardnieją, wystarczy włożyć do pojemnika kawałek jabłka lub skórkę chleba na dzień czy dwa, a ciasto znów zmięknie. Lukrowane pierniki można też powiesić na choince jako jadalną ozdobę. Wspólne wycinanie i dekorowanie ciastek to w wielu domach przedświąteczny rytuał, w który chętnie angażują się dzieci.

Gdzie spróbować

Najlepszy czas na lubuskie pierniki to grudzień, gdy w Zielonej Górze i innych miastach regionu trwają jarmarki bożonarodzeniowe. Koła gospodyń wiejskich wystawiają tam własne wypieki, a dzieci mogą wziąć udział w warsztatach dekorowania. Wizytę można połączyć ze spacerem po Wzgórzu Winnym i zielonogórskim deptaku.

Jeśli widzisz błąd we wpisie — napisz proszę do redakcji pod adres info@nietylkopierogi.pl: