Polędwica nadwieprzańska

Polędwica nadwieprzańska ma kształt spłaszczonego walca o długości ponad 25 centymetrów, bez osłonki, z małą pętelką sznurka na jednym końcu. Jej powierzchnia jest jasnobrązowa ze złocistym odcieniem, a wnętrze jasnoróżowe i jednolite. Wyrabia się ją w Baranowie nad Wieprzem, a od 2008 roku figuruje na Liście Produktów Tradycyjnych (LPT) prowadzonej przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Jak wygląda i jak smakuje

Polędwica wieprzowa to jeden z najdelikatniejszych mięśni tuszy. Po peklowaniu i wędzeniu zachowuje miękkość, a plastry grubości trzech milimetrów nie rozpadają się przy krojeniu. Powierzchnia ma ładny, złocisty kolor od dymu, a środek jest jasnoróżowy, bez przerostów tłuszczu. W smaku dominuje delikatne mięso, lekka słoność peklowania i wyraźny, ale nie natarczywy aromat wędzenia. To wędlina chuda, soczysta i łagodna.

Jak powstaje

Polędwice oddziela się ręcznie od tuszy i oczyszcza z błon. Następnie mięso peklowane jest przez kilka dni, aby nabrało smaku i trwałego koloru. Po peklowaniu każdy kawałek przewiązuje się sznurkiem z pętelką, za którą wiesza się go w wędzarni. Wędzenie dymem z drewna liściastego nadaje polędwicy złocisty kolor, a ostatni etap, czyli pieczenie, sprawia, że mięso staje się gotowe do jedzenia. Wędlina jest półtrwała, co oznacza, że w lodówce zachowuje jakość przez kilka dni.

Wyroby z Baranowa

Polędwica, szynka i kiełbasa nadwieprzańska powstają w masarni Gminnej Spółdzielni „Samopomoc Chłopska” w Baranowie, która działa od 1948 roku. Nazwa całej rodziny wyrobów pochodzi od prowadzonej przez spółdzielnię restauracji „Nadwieprzanka”, a ta wzięła miano od rzeki, nad którą leży miasteczko. Masarnia korzysta z mięsa z tuczników z okolicznych gospodarstw i nie stosuje sztucznych konserwantów. Jej wędliny zdobywały wyróżnienia w konkursie „Nasze Kulinarne Dziedzictwo – Smaki Regionów”.

Baranów leży przy dawnym szlaku podlaskim, w miejscu przeprawy przez Wieprz. Kupcy i podróżni zatrzymywali się tu od wieków, a lokalne rzemiosło, w tym masarstwo, miało stały zbyt. Ta tradycja handlu i gościnności jest dziś kontynuowana w restauracji spółdzielni. Polędwica z Baranowa trafia na stoły podczas wesel, komunii i rodzinnych świąt, a mieszkańcy okolicy kupują ją zwłaszcza przed Bożym Narodzeniem i Wielkanocą, gdy w sklepach spółdzielni ustawiają się kolejki.

Jak podawać

• Na zimno, cienko pokrojona, na pieczywie z masłem.
• Na półmisku wędlin z chrzanem, ćwikłą i marynowanymi grzybami.
• W sałatkach z rukolą, gruszką i serem.
• Na świątecznym stole obok szynki i kiełbasy nadwieprzańskiej.

Polędwicę najlepiej kroić tuż przed podaniem, ostrym nożem, w poprzek włókien. Przechowywana w lodówce, owinięta w papier, a nie w folię, dłużej zachowuje smak i nie traci wilgoci. Na przyjęciach dobrze prezentuje się ułożona w wachlarz na drewnianej desce, obok pieczywa z regionu i domowych marynat.

Gdzie spróbować

Baranów leży w powiecie puławskim, nad rzeką Wieprz, przy dawnym szlaku z Lublina na Podlasie. Prawa miejskie otrzymał w 1544 roku, a jego położenie przy przeprawie przez rzekę sprzyjało handlowi. Wędliny z miejscowej masarni można kupić w sklepach spółdzielni i spróbować w restauracji „Nadwieprzanka”. Wizytę warto połączyć z wycieczką do Puław, Kazimierza Dolnego albo spływem kajakowym po Wieprzu.

Przed świętami warto zaplanować zakupy z wyprzedzeniem, bo właśnie wtedy wyroby z Baranowa cieszą się największym zainteresowaniem okolicznych mieszkańców i przyjezdnych gości.

Złocista polędwica z Baranowa to wędlina na specjalne okazje, przygotowana bez pośpiechu, tak jak w dawnych masarniach.

Gdzie kupić

• Gminna Spółdzielnia „Samopomoc Chłopska” Baranów– Masarnia — strona producenta / sklep, ul. Spółdzielcza 1, 24-105 Baranów, tel. 81 883 40 23, e-mail: biuro@gsbaranow.pl

Jeśli widzisz błąd we wpisie — napisz proszę do redakcji pod adres info@nietylkopierogi.pl: