Przecier ogórkowy po łowicku
Przecier ogórkowy po łowicku to oliwkowozielona, gęsta masa o kwaśno-słonym smaku i wyraźnym aromacie kopru, chrzanu i czosnku. Powstaje z ogórków kiszonych, najczęściej tych przerośniętych, które nie nadawały się już do słoików z całymi owocami. To przetwór z okolic Łowicza, który od 2008 roku figuruje na Liście Produktów Tradycyjnych (LPT) prowadzonej przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Jak wygląda i jak smakuje
Przecier ma konsystencję gęstej papki z drobno startymi lub posiekanymi kawałkami ogórka. Smak jest typowo kiszony: kwaśny, lekko słony, z ostrością chrzanu i wyraźnym czosnkiem. Koper dodaje świeżości i letniego zapachu. Wystarczy kilka łyżek, by nadać zupie charakterystyczny smak.
Nic się nie marnuje
W szczycie sezonu ogórki rosną bardzo szybko i część z nich zawsze przerasta, zanim zdąży się je zebrać. Takie owoce są zbyt duże do słoików i zbyt miękkie na kiszonki w całości. Gospodynie ze Strzelcewa znalazły na nie sposób – przerabiały je na przecier, który zimą służył do ugotowania zupy ogórkowej. Dzięki temu nic się nie marnowało, a w spiżarni zawsze był gotowy składnik na szybki obiad.
Dwie metody
W regionie znane są dwa sposoby przygotowania przecieru. Pierwszy polega na tym, że ogórki najpierw się kisi, a potem ściera na tarce, przekłada do słoików i pasteryzuje. Drugi sposób jest starszy: ogórki kroi się wzdłuż, układa w butelkach z koprem, chrzanem i czosnkiem, zalewa solanką i zamyka kapslami. W butelkach ogórki kiszą się i stają miękkie, a przed użyciem wystarczy je rozdrobnić. Przepis na tę metodę jedna z gospodyń otrzymała od teściowej w 1961 roku i stosuje go do dziś.
Przecier ogórkowy po łowicku służy wyłącznie do przygotowania zupy ogórkowej. Nie podaje się go jako dodatku do dań, bo jego rola jest jasno określona – ma dać zupie smak i kwasowość.
Jak ugotować zupę ogórkową
- Ugotuj wywar na mięsie, kościach lub warzywach.
- Dodaj pokrojone w kostkę ziemniaki, marchew i pietruszkę.
- Gdy warzywa zmiękną, wmieszaj kilka łyżek przecieru.
- Zagotuj, a na końcu zabiel śmietaną.
- Posyp świeżym koperkiem i podawaj z pieczywem.
Ogórki w łowickiej kuchni
Okolice Łowicza od dawna słyną z uprawy warzyw, a ogórki zajmowały w niej ważne miejsce. Z najmniejszych robiono konserwy w occie, średnie kiszono w beczkach i słojach, a z największych przygotowywano przecier. W ten sposób jeden plon dawał kilka różnych przetworów, a spiżarnia była pełna na całą zimę. Kiszonki stanowiły też ważne źródło witamin w miesiącach, gdy brakowało świeżych warzyw.
Zupa ogórkowa, prosta i tania, należała do najczęściej gotowanych zup na wsi. Z przecierem przygotowanie jej zajmowało niewiele czasu, co było ważne w okresie prac polowych, gdy gospodyni miała mnóstwo obowiązków.
Gdzie spróbować
Łowicz przyciąga turystów kulturą ludową, rynkiem z bazyliką katedralną i Muzeum w Łowiczu. W skansenie w Maurzycach można zobaczyć, jak wyglądały dawne zagrody i spiżarnie. Przecier ogórkowy najłatwiej kupić na targach i jarmarkach z produktami regionalnymi, gdzie koła gospodyń wiejskich sprzedają domowe przetwory. Warto też zamówić zupę ogórkową w lokalnej restauracji lub gospodarstwie agroturystycznym.
Przecier ogórkowy po łowicku to przykład gospodarności, z której słynęły łowickie gospodynie. Słoik zielonej masy zamienia się w talerz pachnącej koprem zupy w każdym miesiącu roku.
Jeśli widzisz błąd we wpisie — napisz proszę do redakcji pod adres info@nietylkopierogi.pl:
- Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Przecier ogórkowy po łowicku – Lista Produktów Tradycyjnych, wpis 2008
- Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego, Lista produktów tradycyjnych Województwa Łódzkiego, 2026

