Śląski marcepan z ziemniaków

Kremowa, gładka masa uformowana w baranka albo małe krążki, czasem obtoczona w kakao. Pachnie orzechami i skórką pomarańczową, a smakuje jak klasyczny marcepan. Zaskoczeniem jest główny składnik, bo to ziemniaki. Śląski marcepan z ziemniaków wpisano na Listę Produktów Tradycyjnych 31 maja 2022 roku.

Marcepan bez migdałów

Prawdziwy marcepan robi się z mielonych migdałów i cukru. Migdały były jednak drogie, a w śląskich domach po wojnie brakowało wielu produktów. Gospodynie zastąpiły je tym, co miały pod ręką, czyli ugotowanymi i przetartymi ziemniakami. Masę słodziły cukrem i doprawiały aromatami, które przypominały smak migdałów. Tak powstał marcepan dostępny dla każdego.

Słodycze marcepanowe znano na Śląsku wcześniej. Wzmiankę o nich można znaleźć w gazecie „Katolik” z 1929 roku. Wersja z ziemniaków to już powojenny pomysł, który przetrwał w rodzinach do dziś.

Dodatki, które robią smak

Sama masa ziemniaczana jest delikatna, dlatego o smaku decydują dodatki. Gospodynie dodawały posiekane orzechy, skórkę pomarańczową, cynamon i odrobinę alkoholu, zwykle amaretto albo rumu. Amaretto daje migdałową nutę, która najbardziej przypomina tradycyjny marcepan. Gotową masę formuje się ręcznie i obtacza w kakao, by przypominała trufle.

Na święta, odpusty i mikołajki

Marcepan z ziemniaków robiono na specjalne okazje. Pojawiał się na stole w Boże Narodzenie i Wielkanoc, gdy przybierał kształt baranka. Przygotowywano go też na odpusty, czyli święta parafialne, oraz na mikołajki dla dzieci. Słodkie krążki były małym prezentem, który można było zrobić w domu z prostych składników.

Biedrzychowice i Odnowa Wsi

Na listę marcepan zgłosiło Stowarzyszenie „Odnowa Wsi Biedrzychowice”. Biedrzychowice to wieś w gminie Głogówek, w której mieszkańcy dbają o lokalne tradycje i chętnie dzielą się nimi na festynach. Wpis na Listę Produktów Tradycyjnych docenia ich pracę i zachowanie przepisu, który mógł zniknąć razem z pokoleniem, które go wymyśliło.

Jak podawać marcepan z ziemniaków

• Jako drobne słodycze do kawy, ułożone na świątecznym talerzu.
• W kształcie baranka na wielkanocnym stole.
• Obtoczony w kakao, jako domowe trufle dla gości.
• W papierowych foremkach, jako upominek na mikołajki.

Marcepan najlepiej przechowywać w lodówce, w szczelnym pojemniku. Dzięki temu masa nie wysycha i zachowuje kremową konsystencję przez kilka dni.

Kuchnia czasu niedoboru

Marcepan z ziemniaków powstał w czasach, gdy w sklepach brakowało wielu produktów. Gospodynie musiały wykazać się pomysłowością, by na święta przygotować coś słodkiego dla dzieci. Ziemniaki były zawsze pod ręką, bo uprawiano je w każdym gospodarstwie. Ugotowane i dokładnie przetarte dawały gładką masę, którą łatwo było formować. Wystarczyło dodać cukier i aromat, by powstała słodycz przypominająca drogi marcepan ze sklepu cukierniczego.

Podobnych pomysłów było w śląskiej kuchni więcej. Ziemniaki trafiały do ciast, pierników i klusek, a nawet do słodyczy. Marcepan z ziemniaków jest jednym z najbardziej zaskakujących przykładów. Dziś wraca jako ciekawostka kulinarna, która pokazuje, jak wiele można zrobić z prostych składników.

Dla wielu osób z regionu to także smak dzieciństwa. Krążki obtoczone w kakao kojarzą się z mikołajkami i świątecznym oczekiwaniem. Dlatego stowarzyszenie z Biedrzychowic postanowiło zachować przepis i pokazać go szerszej publiczności.

Gdzie spróbować

Marcepanu z ziemniaków warto szukać na imprezach w gminie Głogówek, w tym w Biedrzychowicach, gdzie stowarzyszenie prezentuje lokalne przysmaki. Przy okazji warto zwiedzić Głogówek z jego zamkiem i rynkiem. Okres przedświąteczny to najlepszy czas, by spotkać tę słodycz na jarmarkach.

Jeśli widzisz błąd we wpisie — napisz proszę do redakcji pod adres info@nietylkopierogi.pl: