Kaszanka z Dzietrznik

Ciemnobrązowe batony w naturalnym jelicie, z wyraźnie widocznymi ziarnami jasnej kaszy i intensywnym zapachem majeranku — tak prezentuje się kaszanka z Dzietrznik. To wyrób z ziemi wieluńskiej, który przygotowywano przy każdym świniobiciu, by wykorzystać krew i podroby. W 2019 roku kaszankę wpisano na Listę Produktów Tradycyjnych (LPT) prowadzoną przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Wygląd i smak

Batony są lekko wygięte, ściśle wypełnione i mają gładką, matową powierzchnię. Po przekrojeniu widać ciemny farsz z jasnymi ziarnami kaszy, która dobrze kontrastuje z resztą masy. Konsystencja jest miękka, ale zwarta — kaszanka nie rozpada się przy krojeniu. Smak jest łagodniejszy niż w przypadku kaszanek gryczanych, z wyraźną nutą wątroby, cebuli i majeranku, a w tle wyczuwa się pieprz i ziele angielskie.

Wieś na ziemi wieluńskiej

Dzietrzniki leżą w gminie Pątnów, w rolniczej okolicy na południowym zachodzie województwa łódzkiego. Świniobicie było tu jednym z najważniejszych wydarzeń w gospodarskim kalendarzu. Odbywało się późną jesienią i przed świętami, a do pracy zbierała się cała rodzina. Kaszankę robiono tego samego dnia co kiełbasę i wędzonki, ponieważ wymagała świeżej krwi. Pierwsze, jeszcze ciepłe kiszki jadło się wieczorem, częstując nimi sąsiadów, którzy pomagali przy pracy. Taki poczęstunek był podziękowaniem i okazją do wspólnej biesiady.

Jak powstaje

Jasną kaszę — najczęściej jęczmienną — gotuje się na sypko. Wątrobę, płuca, serce, podgardle i skórki gotuje się do miękkości, a potem mieli. Masę łączy się z kaszą, krwią i zeszkloną na smalcu cebulą, doprawia solą, pieprzem, zielem angielskim i dużą ilością majeranku. Farsz dokładnie miesza się ręcznie i napełnia nim jelita, zostawiając trochę miejsca, bo kasza w trakcie gotowania pęcznieje. Gotowe batony gotuje się w wodzie przez około 30 minut, a potem studzi na drewnianych deskach.

Peklowanie, wędzenie i parzenie mięsa wymagają wiedzy o bezpieczeństwie żywności, dlatego takie wyroby najlepiej kupować od sprawdzonych, zarejestrowanych wytwórców.

Kaszanka w wiejskiej kuchni

Kaszanka była jedzeniem codziennym i sycącym. Zimą podawano ją z ziemniakami i kapustą, a podczas prac polowych zabierano kawałek z chlebem jako szybki posiłek. Gospodynie dbały, by nic z uboju się nie zmarnowało, dlatego kaszanka zagospodarowywała to, czego nie dało się wykorzystać w wędlinach. Dziś wraca do łask jako wyrazisty przysmak z grilla i ognisk.

Majeranek nie trafiał do kaszanki przypadkiem. Gospodynie wiedziały, że ułatwia trawienie tłustych potraw, a jego zapach dobrze łączy się z wątrobą i cebulą. Dlatego dodawano go hojnie, często z własnego ogródka, suszonego latem w pęczkach pod strzechą.

Jak podawać

• Smażona z cebulą i jabłkiem.
• Pieczona na grillu, z kiszonym ogórkiem i musztardą.
• Z ziemniakami i kapustą zasmażaną.
• Jako farsz do pierogów lub naleśników zapiekanych.

Przed smażeniem warto ściągnąć jelito i rozgnieść kaszankę na patelni — wtedy ładnie się przypieka i nabiera chrupkości.

Gdzie spróbować

Najbliższym większym miastem jest Wieluń, jedno z najstarszych miast regionu. Warto zobaczyć tu zachowane fragmenty murów obronnych z Bramą Krakowską, gotycką kolegiatę oraz Muzeum Ziemi Wieluńskiej, mieszczące się w dawnym klasztorze. Okolica sprzyja wycieczkom rowerowym po wiejskich drogach i odpoczynkowi nad rzeczkami. Wiejskie wędliny najłatwiej spotkać na festynach, dożynkach i jarmarkach produktów regionalnych w powiecie wieluńskim.

Kaszanka z Dzietrznik to smak wiejskiej oszczędności i gościnności — prosty, aromatyczny i najlepszy na gorąco.

Jeśli widzisz błąd we wpisie — napisz proszę do redakcji pod adres info@nietylkopierogi.pl: