Tłoczony sok jabłkowy z doliny Radomki

Nalany do szklanki ma barwę od słomkowej po głęboko złocistą, a na dnie szybko osiada drobny, mętny osad. Pachnie jak świeżo przekrojone jabłko, smakuje słodko, czasem z lekką kwaskowatą nutą. Tłoczony sok jabłkowy z doliny Radomki trafił 27 lipca 2017 roku na Listę Produktów Tradycyjnych (LPT) prowadzoną przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. To jeden z tych napojów, które najlepiej opowiadają o sadowniczym charakterze południowego Mazowsza.

Sady w dolinie rzeki

Dolina Radomki jest obszarem chronionego krajobrazu. W zagłębieniach terenu wzdłuż rzeki wykształciły się dobre gleby, na których mieszkańcy od dawna sadzili drzewa owocowe, przede wszystkim jabłonie. Jabłka od pokoleń były ważnym elementem miejscowej kuchni. Po II wojnie światowej korzystano z owoców drzew, które ocalały z wojennych zniszczeń, a z czasem sady znów się rozrosły. Owoce przerabiano na przetwory, susz i soki, robiąc zapasy na zimę. Dziś to właśnie jabłka są jednym z symboli tej części regionu.

Od płóciennego worka do prasy koszowej

Dawniej sok robiono bardzo prosto. Wybrane, najlepsze owoce myto i rozdrabniano w maszynce do mielenia owoców. Powstałą miazgę wkładano do płóciennego materiału, który mocno ściskano, aż sok spłynął do naczynia. Z czasem w gospodarstwach pojawiły się prasy koszowe, dzięki którym z tej samej ilości jabłek można było odcisnąć więcej soku.

Sok tłoczony na zimno nie był jednak powszechny, bo szybko fermentował i nie nadawał się do długiego przechowywania. Zmieniła to pasteryzacja. Dziś jabłka nadal wyciska się na zimno, a podgrzanie soku pozwala zachować go na wiele miesięcy bez utraty zapachu świeżych owoców. Do tłoczenia wykorzystuje się odmiany typowe dla miejscowych sadów, takie jak Idared, Golden Delicious, Gala czy Ligol. Ich proporcje decydują o tym, czy sok będzie słodszy, czy bardziej orzeźwiający.

Jak wygląda i smakuje

Tłoczony sok nie przechodzi klarowania ani filtrowania, dlatego jest naturalnie mętny. Ma płynną konsystencję z osadem, który przed nalaniem warto wymieszać, delikatnie obracając butelkę. W smaku dominuje słodycz dojrzałych jabłek, a odmiany o wyższej kwasowości dodają mu świeżości. W przeciwieństwie do soków z koncentratu każda partia może smakować trochę inaczej, w zależności od roku i składu owoców.

Przepis: domowy tłoczony sok jabłkowy

Na około 1,5 litra soku.

Składniki

  • 3 kg dojrzałych, zdrowych jabłek dwóch lub trzech odmian (słodkich i kwaskowych)
  • sok z ½ cytryny (opcjonalnie, aby sok mniej ciemniał)

Przygotowanie

  1. Jabłka umyj, usuń uszkodzone miejsca i pokrój na ćwiartki razem ze skórką.
  2. Rozdrobnij owoce w maszynce lub malakserze na grubą miazgę i od razu skrop ją sokiem z cytryny.
  3. Przełóż miazgę do lnianej lub płóciennej ściereczki i mocno odciśnij nad miską albo użyj małej prasy.
  4. Sok przelej do garnka i podgrzej do około 80°C, nie doprowadzając do wrzenia.
  5. Gorący sok przelej do wyparzonych butelek lub słoików, zakręć i pasteryzuj około 20 minut. Przechowuj w chłodnym, ciemnym miejscu.

Jak podawać

Sok najlepiej smakuje lekko schłodzony, prosto z butelki, ale sprawdza się też w kuchni.

  • Do śniadania, zamiast słodzonych napojów.
  • Na ciepło, z laską cynamonu i goździkiem, w chłodne jesienne wieczory.
  • Jako baza lemoniady z miętą i wodą gazowaną.
  • Do marynat i glazur do pieczonego mięsa.

Gdzie spróbować

Sok z doliny Radomki pojawia się na konkursach, festynach i dożynkach, gdzie jest prezentowany jako element tradycji i kultury regionu. O miejscowych produktach informuje też Lokalna Grupa Działania „Razem dla Radomki”. Najprzyjemniej wybrać się w okolice Wieniawy jesienią, gdy w sadach trwa zbiór jabłek, a z gospodarstw dochodzi zapach świeżo tłoczonego soku.

Szklanka mętnego soku z doliny Radomki to prosty sposób, by poczuć smak mazowieckiego sadu o każdej porze roku.

Gdzie kupić

Jeśli widzisz błąd we wpisie — napisz proszę do redakcji pod adres info@nietylkopierogi.pl:

Źródła:

Zobacz też