Miód podlaski — słodki skarb regionu

Miód podlaski — kropla puszczy w słoiku

Odkręcasz wieczko, a w nozdrza uderza zapach lipowego kwiatu, kwietnej łąki i żywicznego lasu. Tak pachnie Podlasie — region czystych puszcz, rozlewisk i ziołowych łąk, gdzie pszczelarstwo nie jest modą, lecz dziedzictwem sięgającym średniowiecza. Tutejszy miód to nie zwykły słodzik, ale skoncentrowany smak dzikiej przyrody, którego nie podrobisz w żadnej fabryce.

Historia — od barci w puszczy do współczesnej pasieki

Zanim pojawiły się ramkowe ule, miód pozyskiwano tu z barci — wydrążonych w żywych pniach gniazd dla dzikich pszczół. Barcie dziano najczęściej w sosnach i dębach, rzadziej w jodłach czy jesionach, żłobiąc je żelaznymi narzędziami, a w gotowych dziuplach osadzano złapane roje. Miód, ówcześnie jedyny dostępny cukier, podbierano od kwietnia do września — była to praca trudna i niebezpieczna, bo na plastry czyhał także puszczański niedźwiedź, wielki amator słodyczy. Bartnictwo kwitło w Puszczy Białowieskiej, Augustowskiej i Knyszyńskiej, a dziką, kwietną bazę pożytkową do dziś dają rozlewiska i łąki doliny Biebrzy. Miód był wówczas prawdziwym dobrodziejstwem prostego ludu — słodził potrawy i wypieki, służył ludowej medycynie, a wosk, produkt uboczny, szedł na świece. Jeszcze przed wojną na terenie utworzonego w 1932 roku rezerwatu naliczono około osiemdziesięciu nieużywanych barci — niemych świadków tej leśnej tradycji, którą region pielęgnuje po dziś dzień, choć dziś już w nowoczesnych, ramkowych pasiekach.

Rodzaje miodu i ich zastosowanie

Podlaskie pasieki dają kilka charakterystycznych odmian, a każda opowiada inną historię krajobrazu:

• Miód lipowy — jasny i intensywnie aromatyczny, ceniony przy przeziębieniach; jego puszczańskim arystokratą jest Lipiec białowieski, pozyskiwany z kwiatu lipy drobnolistnej rosnącej w rejonie Puszczy Białowieskiej i wpisany na Listę Produktów Tradycyjnych.
• Miód gryczany — ciemny, mocny, o korzennym posmaku; rodzi się tam, gdzie kwitnie gryka, a ta od pokoleń jest podlaskim zbożem numer jeden (stąd wszechobecna kasza gryczana w regionalnej kuchni).
• Miód wielokwiatowy — łagodny i kwiatowy, zbierany z łąkowej mozaiki; jego tradycyjnym przedstawicielem jest miód wielokwiatowy z Sejneńszczyzny, również obecny na liście produktów tradycyjnych.

Do tego dochodzą ciemne, leśne miody spadziowe z drzew iglastych oraz słynne podlaskie miody pitne — jak miód kwarciany (dębniak) — wywodzące się z czasów, gdy fermentowano resztki miodu wytapiane z wosku. Z kolei łąki i rozlewiska doliny Biebrzy dają jasny, ziołowy miód wielokwiatowy o delikatnym, kwiatowym aromacie. W kuchni miód to znacznie więcej niż dodatek do herbaty: posłodzisz nim pieczywo i kaszę gryczaną, dopieczesz pierś z kaczki, doprawisz marynaty i sosy, a przede wszystkim wykorzystasz w wypiekach. Bez aromatycznego miodu trudno wyobrazić sobie prawdziwy sękacz — drzewko z ciasta, które jest słodką dumą Podlasia i Suwalszczyzny.

Ciekawostka — perła strzeżona jak złoto

Lipiec białowieski uchodzi za jeden z najściślej chronionych polskich miodów: aby zasłużył na tę nazwę, pasieka musi stać w puszczy, a pszczół nie wolno wiosną dokarmiać syropem cukrowym. Miejscowi pszczelarze zrzeszyli się w stowarzyszenie pilnujące autentyczności tego rarytasu, którego rocznie powstaje naprawdę niewiele. A jak głęboko sięga ta tradycja, świadczy relacja arabskiego podróżnika ibn Rosteha z X wieku, który u wschodnich Słowian opisał drewniane naczynia służące za gniazda dla pszczół — daleki przodek dzisiejszego ula.

Gdzie kupić miód z Podlasia

Najlepszy miód kupisz u źródła — bezpośrednio od pszczelarzy, na regionalnych targach, w przypuszczańskich gospodarstwach i podczas kulinarnych wydarzeń. Planując wyprawę po słoik prosto z pasieki, połącz ją z degustacją innych specjałów na Szlaku smaków Podlasia. 👉 Kup miód prosto z Podlasia i zabierz do domu kawałek tutejszej puszczy.