Chleb niedrzwicki

Na ciemnozłotej skórce widać kawałki cebuli i skwarek. Chleb niedrzwicki jest niewielkim, około 300-gramowym bochenkiem z Niedrzwicy Dużej na Lubelszczyźnie. Pachnie zakwasem i cebulą, a dodatek mięsa nadaje mu smak inny niż zwykłemu chlebowi na kanapki. Nie trzeba go smarować smalcem, by zrozumieć pomysł, od którego zaczęła się miejscowa receptura.

Pomysł z piekarni i masarni

Na początku lat 70. w niedrzwickiej piekarni Gminnej Spółdzielni „Samopomoc Chłopska” spotkali się kierownik piekarni i szef sąsiedniej masarni. Świeży chleb jedli ze smalcem i skwarkami. Z tego połączenia powstał pomysł, by skwarki umieścić bezpośrednio w cieście. Pierwsze próby wymagały dopracowania proporcji i surowców; później do wypieku dołączono cebulę. Tak powstał bochen, który ma dodatki wewnątrz, a nie tylko na wierzchu kromki.

Historia jest związana z konkretnym zakładem, nie z anonimową dawną recepturą przypisywaną każdej wsi. Piekarnia kontynuowała wypiek, a z czasem bochenek otrzymał dzisiejszy prostokątny kształt. Od października 2012 roku produkt figuruje na LPT (Liście Produktów Tradycyjnych) województwa lubelskiego. Wpis dotyczy chleba z cebulą i skwarkami; nie jest ogólnym wyróżnieniem wszystkich pieczyw z Niedrzwicy.

Co jest w środku

Miękisz jest porowaty, wilgotny i elastyczny. Ciemniejsze kawałki cebuli oraz skwarek widać nie tylko na powierzchni, lecz także po przekrojeniu. Chleb ma smak zakwasowego pieczywa, ale skwarki wprowadzają wyraźną nutę mięsną. Cebula dopełnia aromat. To ważne przy wyborze dodatków: składniki, które często pojawiają się osobno na kromce, tutaj są częścią samego bochenka. Jego niewielki rozmiar ułatwia podanie kilku kromek jako przekąski.

Ciasto powstaje z mąki żytniej i pszennej oraz wcześniej przygotowanego zakwasu. Piekarnia dodaje również drożdże, sól, skwarki i cebulę. Wypiek odbywa się w piecu ceramicznym; opis tradycyjnej metody wskazuje czas około 50 minut. W miejscowej piekarni fermentację prowadzi się z pomocą specjalnej komory. Zmiana organizacji tego etapu nie usunęła charakterystycznych dodatków. Opis procesu wyjaśnia cechy produktu, lecz bez dokładnych ilości nie stanowi przepisu na odtworzenie go w domu.

Na stole

Najpierw spróbuj kawałka bez dodatków. Skwarki i cebula mają własny smak, który łatwo zagłuszyć dużą ilością sosu lub mocnej wędliny. Do kromki pasują pomidory, które mieszkańcy okolicy wymieniają jako letni dodatek. Dobrze sprawdzi się też ogórek kiszony, nawiązujący do zestawu ze smalcem, od którego zaczęła się historia wyrobu. Na desce pieczywa warto położyć bochenek osobno, żeby nie pomylić go z neutralnym chlebem dla osób unikających mięsa.

Po przekrojeniu niewielkiego bochenka otrzymuje się porcje wygodne na przekąskę. Wilgotny miękisz i widoczne dodatki sprawiają, że każda kromka wygląda trochę inaczej. Taki chleb wyjaśnia różnicę między specjałem a dowolnym pieczywem z ziarnami: tu liczy się połączenie skwarek, cebuli, zakwasu i historii jednej piekarni. Wybierając pieczywo na wspólny stół, pamiętaj, że skwarki są składnikiem mięsnym; osobom unikającym wieprzowiny zaproponuj inny bochen.

Piekarnia w Niedrzwicy

Gminna Spółdzielnia prowadzi piekarnię przy ulicy Spółdzielczej w Niedrzwicy Dużej. Podaje, że jej wypieki są dostępne w sklepach spółdzielni oraz wybranych punktach w okolicy. Przed wizytą najlepiej zapytać o dostępność właśnie chleba niedrzwickiego, a nie zakładać, że każdy punkt ma każdy wyrób danego dnia. To ważne przy produkcie, którego tożsamość łączy się z jedną lokalną piekarnią. W sklepie poproś o przekrojenie lub obejrzyj skórkę: ciemne kawałki cebuli i skwarek są jego znakiem rozpoznawczym.

Gdzie kupić

• Gminna Spółdzielnia „Samopomoc Chłopska” – piekarnia — ul. Spółdzielcza 2, Niedrzwica Duża, tel. 81 517 50 64

Jeśli widzisz błąd we wpisie — napisz proszę do redakcji pod adres info@nietylkopierogi.pl: