Galaretka z czarnej porzeczki
Ciemna, niemal czarna, a pod światło klarowna, z drobnymi, ciemniejszymi smugami przetartych owoców — galaretka z czarnej porzeczki z gminy Maciejowice ma gładką, galaretowatą konsystencję i intensywny, lekko cierpki smak dojrzałych porzeczek. 14 maja 2019 roku przetwór trafił na Listę Produktów Tradycyjnych (LPT) w kategorii warzyw i owoców w województwie mazowieckim.
Powiślańskie gleby i gospodarskie spiżarnie
Osadnictwo w okolicach Maciejowic rozwinęło się na przełomie XII i XIII wieku. Sprzyjały mu urodzajne gleby, nazywane dziś powiślańskimi. W pierwszej połowie XIX wieku rolnictwo w tej części Mazowsza przeżywało wyraźny rozwój, a gospodarstwa uprawiały coraz więcej warzyw i owoców. Plony trzeba było zagospodarować, dlatego w domach powstawały susze, marynaty, konfitury, dżemy i galaretki.
Gospodynie z gminy Maciejowice podchodziły do żywienia rodziny w sposób tradycyjny: owoce z własnego ogrodu jadano na świeżo, a nadwyżki zamykano w słoikach na zimę. Ten zwyczaj przetrwał do dziś, a galaretka z czarnej porzeczki stała się jednym z jego najbardziej rozpoznawalnych przykładów.
Czym różni się od dżemu
W galaretce nie ma kawałków owoców ani pestek. Porzeczki przeciera się przez sito, tak aby skórki i nasiona zostały po drugiej stronie, a do słoika trafia tylko gładka pulpa. Czarna porzeczka zawiera dużo naturalnych pektyn, więc masa tężeje bez dodatku żelatyny. Efekt to przetwór o czystej barwie i wyrazistym, owocowym smaku.
Przepis: galaretka z czarnej porzeczki po maciejowicku
Poniższa propozycja to domowa kompilacja oparta na tradycyjnym sposobie z gminy Maciejowice. Ilość cukru można dopasować do słodyczy owoców.
Składniki
- 2 kg dojrzałej czarnej porzeczki
- 1,2–1,5 kg cukru, podzielonego na dwie części
- wyparzone słoiki z zakrętkami
Przygotowanie
- Porzeczki oczyść z szypułek i resztek kwiatów, przepłucz i osącz.
- Owoce wsypuj do garnka warstwami na zmianę z połową cukru i odstaw na kilka godzin, aż puszczą sok.
- Podgrzewaj na małym ogniu do zmięknięcia owoców. Część soku odlej, co skróci odparowywanie; można go wykorzystać do herbaty.
- Ciepłe owoce przetrzyj przez gęste sito, tak by skórki i pestki nie przedostały się do pulpy.
- Do pulpy dodaj resztę cukru, dokładnie wymieszaj i doprowadź do zagotowania, cały czas mieszając.
- Gorącą galaretką napełnij wyparzone słoiki, zakręć i odstaw do ostygnięcia.
Jak podawać
Galaretka z czarnej porzeczki ma w kuchni wiele zastosowań:
- do pieczywa z masłem lub do naleśników,
- do twarogu, serów dojrzewających i pleśniowych,
- do pieczonych mięs, zwłaszcza dziczyzny, kaczki i schabu,
- jako przekładka do biszkoptu, tortu i kruchych ciasteczek,
- rozpuszczona w gorącej wodzie jako rozgrzewający napój zimą.
Nagrodzona galaretka
Galaretka z Maciejowic regularnie pojawia się na konkursach kulinarnych, targach i wystawach okolicznościowych. W 2016 roku zdobyła I nagrodę w konkursie „Nasze Kulinarne Dziedzictwo – Smaki Regionów”.
Galaretkę oraz zupę marchwiankę od ponad dziesięciu lat podaje gościom gospodarstwo agroturystyczne „U Ani” w Kawęczynie, należące do sieci Dziedzictwa Kulinarnego Mazowsze. W obejściu spotkać można krowy, owce, kozy i kucyki, a wokół rozciągają się lasy i pola.
Maciejowice na trasie wycieczki
Maciejowice leżą na prawym brzegu Wisły, w powiecie garwolińskim. Miejscowość znana jest z bitwy z 1794 roku, w której ranny Tadeusz Kościuszko dostał się do niewoli. Nadwiślańskie łąki, sady i ciche drogi zachęcają do wycieczek rowerowych, a lokalne gospodarstwa pozwalają spróbować przetworów prosto ze spiżarni.
Słoik galaretki z czarnej porzeczki to smak lata zamknięty na zimę, dokładnie tak, jak robiły to pokolenia gospodyń znad Wisły.
Gdzie kupić
- Gospodarstwo Agroturystyczne „U Ani” (Anna Goliszewska) — strona gospodarstwa, Kawęczyn 39, 08-480 Maciejowice
Jeśli widzisz błąd we wpisie — napisz proszę do redakcji pod adres info@nietylkopierogi.pl:
- Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Galaretka z czarnej porzeczki – Lista Produktów Tradycyjnych, wpis 2019
- Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego, BIP Województwa Mazowieckiego – Lista produktów tradycyjnych: warzywa i owoce
- Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego, Sieć Dziedzictwa Kulinarnego Mazowsze – Gospodarstwo Agroturystyczne „U Ani”
