Kasla – karkówka w kapuście kiszonej

Kasla z Kamienia Małego to wędzona karkówka duszona między warstwami kapusty kiszonej – kresowo-wielkopolskie danie lubuskiej wsi. Danie z LPT. Historia i przepis.

Kasla to gęsta masa kiszonej kapusty, w której zatopione są kawałki karkówki. Warstwa ma około 5 centymetrów grubości. Kapusta jest ciemnożółta, a mięso jasnobrązowe. Całość jest miękka i lekka, wyczuwa się w niej włókna kapusty i mięsa. W smaku wyraźnie czuć mięso, któremu towarzyszy kwaśna nuta kapusty kiszonej. 8 maja 2017 roku kasla – karkówka w kapuście kiszonej została wpisana na Listę Produktów Tradycyjnych (LPT) w kategorii gotowych dań i potraw jako przysmak województwa lubuskiego.

Kuchnia przesiedleńców

Po 1945 roku na Ziemię Lubuską przybyli osadnicy z różnych stron. Duża część pochodziła z Kresów Wschodnich, szczególnie z okolic Stanisławowa, a część z Wielkopolski. Każda grupa przywiozła własne przyzwyczajenia kulinarne, a wiejskie kuchnie stały się miejscem, gdzie te tradycje się mieszały. Kapusta kiszona była wspólnym mianownikiem – znana i lubiana zarówno na Kresach, jak i w Wielkopolsce, łatwa do przechowania przez zimę i tania.

Z tego spotkania narodziła się kasla – prosta potrawa, w której karkówka dusi się razem z kapustą, oddając jej tłuszcz i aromat wędzenia. W Kamieniu Małym, wsi w dolinie Warty, kasla przyjęła się tak mocno, że mieszkańcy nazywają ją po prostu „naszą potrawą”.

Danie na dożynki i festyny

Kaslę przygotowuje się na lokalne uroczystości: dożynki, festyny i spotkania mieszkańców. Gospodynie z Koła Gospodyń Wiejskich w Kamieniu Małym gotują ją w dużych garnkach, bo potrawa łatwo się dzieli na porcje i dobrze znosi odgrzewanie. W czerwcu 2014 roku kasla zajęła pierwsze miejsce w konkursie „Lubuskie smaki” podczas Konkursu na Jadło Piwne w Witnicy – mieście znanym z tradycji browarniczych.

W 2017 roku KGW Kamień Mały zgłosiło kaslę na Listę Produktów Tradycyjnych razem z żurem z ziołami. Lubuska lista liczyła wówczas 64 produkty, a w kolejnym roku dołączyła do nich jeszcze jedna potrawa z tej samej wsi – wołowina w karmelizowanej cebuli.

Jak powstaje kasla

Mięso myje się, osusza i doprawia. Kapustę kiszoną dzieli się na dwie części. Do naczynia wykłada się pierwszą warstwę kapusty, na niej układa wędzoną karkówkę i przykrywa ją drugą warstwą kapusty. Całość dusi się około godziny, a pod koniec oprósza mąką, żeby sos zgęstniał. Przed podaniem mięso kroi się w plastry, a każdy plaster nakłada się na talerz razem z porcją kapusty.

Przepis jest bardzo prosty, ale jego siła tkwi w jakości składników. Dobrze ukiszona kapusta i porządnie uwędzona karkówka wystarczą, by danie miało głęboki, wyrazisty smak bez wielu przypraw.

Nazwa „kasla” brzmi dla wielu osób zagadkowo i nie występuje w ogólnopolskich książkach kucharskich. To typowe dla kuchni Ziem Zachodnich, gdzie domowe nazwy potraw przekazywano ustnie, w rodzinach i sąsiedztwie. Takie słowa przetrwały właśnie dzięki temu, że danie gotowano regularnie, na każdą większą okazję we wsi. Kapusta kiszona, robiona jesienią w beczkach, wystarczała aż do wiosny, a wędzonkę przygotowywano po świniobiciu – dlatego kasla była potrawą, którą dało się podać o każdej porze roku.

Dla gości z zewnątrz kasla jest dobrym wprowadzeniem w kuchnię lubuskiej wsi: sycąca, uczciwa i bez zbędnych ozdobników. Dobrze pokazuje też, jak ważną rolę w tym regionie odgrywają koła gospodyń, które nie tylko gotują, ale i dokumentują przepisy, zgłaszają je na listę i prezentują na konkursach.

Smak i podanie

  • Z ziemniakami – gotowanymi lub tłuczonymi, posypanymi koperkiem.
  • Z chlebem – wiejski chleb na zakwasie dobrze zbiera sos z kapusty.
  • Na drugi dzień – jak wiele potraw z kapustą, odgrzana kasla smakuje jeszcze lepiej.
  • Do piwa – nieprzypadkowo wygrała konkurs na jadło piwne.

Przepis: kasla – karkówka w kapuście kiszonej

Porcje: 6 osób. Czas: około 1,5 godziny.

Składniki

Mięso:

  • 1 kg wędzonej karkówki w jednym kawałku lub w grubych plastrach
  • 1 łyżeczka majeranku
  • świeżo mielony pieprz

Kapusta:

  • 1,5 kg kapusty kiszonej
  • 1 cebula
  • 2 liście laurowe, 4 ziarna ziela angielskiego
  • 1 łyżeczka kminku
  • 300 ml wody lub bulionu

Do zagęszczenia:

  • 1–2 łyżki mąki pszennej

Przygotowanie

  1. Karkówkę opłucz, osusz i natrzyj pieprzem oraz majerankiem.
  2. Kapustę odciśnij (jeśli jest bardzo kwaśna, krótko przepłucz) i posiekaj. Podziel na dwie równe części.
  3. Cebulę pokrój w piórka. Wymieszaj z kapustą, liśćmi laurowymi, zielem angielskim i kminkiem.
  4. Na dnie szerokiego garnka rozłóż połowę kapusty. Ułóż na niej karkówkę i przykryj drugą częścią kapusty.
  5. Wlej wodę lub bulion, przykryj i duś na małym ogniu około godziny, aż mięso będzie miękkie. W razie potrzeby podlej wodą.
  6. Pod koniec oprósz kapustę mąką, delikatnie wymieszaj warstwę wierzchnią i duś jeszcze 5–10 minut, aż sos zgęstnieje.
  7. Wyjmij mięso, pokrój w plastry. Każdy plaster podawaj na talerzu przykryty porcją kapusty.

Wskazówka: nie sól kapusty na początku – wędzona karkówka i kiszonka oddają wystarczająco dużo soli.

Gdzie spróbować

Kaslę najłatwiej spotkać na dożynkach i festynach w gminie Witnica oraz podczas konkursów kulinarnych z udziałem gospodyń z Kamienia Małego. Na nocleg dobrze wybrać Gorzów Wielkopolski, skąd blisko do Witnicy, Kamienia Małego i Parku Narodowego „Ujście Warty”.

Kasla to smak powojennej lubuskiej wsi, w której spotkały się Kresy i Wielkopolska. Kapusta, karkówka i godzina cierpliwości wystarczą, by przygotować danie, które mieszkańcy Kamienia Małego wciąż nazywają swoim.

Jeśli widzisz błąd we wpisie — napisz proszę do redakcji pod adres info@nietylkopierogi.pl:

Źródła:

Zobacz też