Lody nowotarskie

Gęste, kremowe, nakładane warstwami do chrupiącego wafla — Lody nowotarskie to smak wakacji na Podhalu. W Nowym Targu wytwarza się je według rodzinnej receptury od ponad pół wieku, a w 2008 roku trafiły na Listę Produktów Tradycyjnych (LPT) prowadzoną przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Kolejka przed lodziarnią w centrum miasta to w sezonie widok tak samo charakterystyczny jak czwartkowy targ.

Czym są lody nowotarskie

To lody o gęstej, kremowej konsystencji, podawane w waflu. Porcje mają od 26 do 260 gramów — od małej porcji dla dziecka po solidną dla prawdziwych łasuchów. Lody nakłada się warstwowo, tak by w jednym waflu połączyć kilka smaków. W smaku są wyraźnie mleczne, aksamitne i nie za słodkie, a owocowe odmiany zachowują naturalny aromat owoców. Wyróżnia je świeżość: lody produkuje się na miejscu i sprzedaje w krótkim czasie od przygotowania.

Jak powstają

Tradycyjna receptura opiera się na prostych składnikach, a ważną rolę odgrywa mleko z lokalnej mleczarni, które nadaje lodom pełny, śmietankowy smak. Masę przygotowuje się, studzi, a potem zamraża, mieszając, aż uzyska puszystą, gładką konsystencję. W wersjach owocowych dodaje się owoce lub przeciery. Gotowe lody nakłada się do wafli łopatką, warstwa po warstwie, co nadaje porcji charakterystyczny wygląd.

Tradycja

Najbardziej znaną nowotarską lodziarnią jest rodzinna firma Lody Jarkiewicz, działająca od 1969 roku. Przez dziesięciolecia receptura przechodziła z pokolenia na pokolenie, a lody stały się jednym z symboli miasta. Dla wielu mieszkańców i turystów wyjazd na Podhale nie jest pełny bez lodów zjedzonych w centrum Nowego Targu. Lody kupuje się na wagę, co jest dawnym, rzadko dziś spotykanym zwyczajem. Sezon zaczyna się pod koniec marca lub w kwietniu i trwa do września, a otwarcie lodziarni po zimie jest w mieście znakiem, że nadchodzi wiosna.

Jak podawać

• w klasycznym waflu, prosto z lady, na spacerze po rynku,
• w pucharku z owocami sezonowymi i bitą śmietaną,
• z gorącymi malinami lub sosem z jagód,
• jako deser po obiedzie w góralskiej karczmie,
• w towarzystwie filiżanki kawy w upalne popołudnie.

Wybierając lody, warto spróbować przynajmniej dwóch smaków — śmietankowego, który najlepiej pokazuje jakość mleka, i jednego owocowego, sezonowego. Dzięki porcjom na wagę łatwo skomponować własny zestaw.

Lody na wagę — dawny zwyczaj

Sprzedaż lodów na wagę była kiedyś powszechna w polskich lodziarniach. Klient mówił, ile chce, a sprzedawca nakładał porcję i ważył ją na wadze stojącej na ladzie. W wielu miejscach zwyczaj ten zastąpiły gałki o stałej wielkości, ale w Nowym Targu przetrwał. Dzięki temu można kupić zarówno niewielki, dziecięcy wafelek, jak i porcję, którą trudno zjeść, zanim zacznie topnieć w letnim słońcu. Ten prosty rytuał — czekanie w kolejce, wybór smaków, ważenie porcji — jest dla wielu rodzin stałym punktem letnich wyjazdów na Podhale i wspomnieniem z dzieciństwa, do którego chętnie się wraca.

Gdzie spróbować

Najlepiej pojechać do Nowego Targu w ciepły dzień i stanąć w kolejce przy lodziarni. Lody można połączyć ze spacerem po Rynku z ratuszem, wizytą na czwartkowym targu albo wycieczką rowerową trasą Velo Dunajec. Nowy Targ to także dobra baza wypadowa w Gorce, Pieniny i Tatry, więc lody mogą być nagrodą po górskiej wędrówce. Przed wyjazdem warto sprawdzić, czy lodziarnia rozpoczęła już sezon.

Gdzie kupić

• Lody Jarkiewicz – ul. Krasińskiego 7, 34-400 Nowy Targ (punkt sprzedaży: ul. Kościuszki 1A), tel. 502 216 611, lodyjarkiewicz.pl

Jeśli widzisz błąd we wpisie — napisz proszę do redakcji pod adres info@nietylkopierogi.pl: