Mięso w kawałkach niemczańskie domowe

Mięso w kawałkach niemczańskie domowe trafia na stół w słoikach o pojemności 0,7 litra. W środku są duże kawałki wieprzowiny: łopatki, karkówki, polędwiczek, boczku i szynki, zatopione w bursztynowej galaretce. To wyrób z Niemczy na Dolnym Śląsku, oparty na tradycji przywiezionej przez przesiedleńców z Wołynia. W 2011 roku wpisano go na Listę Produktów Tradycyjnych (LPT) prowadzoną przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Wygląd i smak

Przez szkło widać różowo-brązowe kawałki mięsa przełożone ziarnami pieprzu i ząbkami czosnku. Galaretka ma bursztynowy kolor i powstaje naturalnie z soków mięsa podczas pasteryzacji. Mięso jest miękkie, soczyste i łatwo rozpada się na włókna. Smak jest wyraźnie mięsny, z nutą czosnku, pieprzu i ziół, a słoność jest umiarkowana. Różne części tuszy dają różną strukturę: polędwiczka jest delikatna, boczek bardziej tłusty, a łopatka i karkówka soczyste.

Domowa spiżarnia z Wołynia

Zamykanie mięsa w słoikach było na wsi sposobem na przechowywanie zapasów bez lodówki. Po jesiennym świniobiciu część mięsa wędzono, część peklowano, a część zamykano w słojach, które stały w spiżarni przez długie miesiące. Przesiedleńcy z Wołynia, którzy po wojnie osiedli w Niemczy i okolicy, przywieźli ten zwyczaj ze sobą. Od ponad 50 lat mięso w kawałkach przygotowuje się na Dolnym Śląsku według tej samej, domowej metody.

Jak powstaje

Mięso kroi się w duże kawałki i marynuje na sucho przez cztery dni. Do marynaty używa się soli, pieprzu, czosnku i ziół. Po tym czasie kawałki układa się ciasno w słoikach, dodając przyprawy, i szczelnie zamyka. Następnie słoiki pasteryzuje się trzykrotnie, z przerwami. Taki sposób, znany z domowych spiżarni, zapewnia trwałość nawet do pół roku. Podczas pasteryzacji mięso puszcza soki, które po ostudzeniu tężeją w galaretkę.

Wyrób nie zawiera sztucznych dodatków, a jego smak zależy od jakości mięsa i proporcji przypraw. Dlatego tak ważne jest, aby zachować sprawdzoną, rodzinną recepturę.

Domowe mięso w słoikach było dawniej oznaką zapobiegliwości gospodyni. Pełna spiżarnia oznaczała, że rodzina przetrwa zimę i przednówek, a nieoczekiwanych gości zawsze można czymś poczęstować. Słoiki otwierano też na żniwa, kiedy brakowało czasu na gotowanie, a ciężka praca wymagała sycącego jedzenia. Wołyńskie rodziny zachowały ten zwyczaj po przesiedleniu, a dziś kontynuuje go lokalny zakład z Niemczy.

Mięso w kawałkach było dawniej zapasem na cały rok. Słoiki ustawione w chłodnej piwnicy pozwalały szybko przygotować sycący posiłek w czasie żniw, gdy brakowało czasu na długie gotowanie, oraz podczas zimowych mrozów.

Jak podawać

Mięso w kawałkach można jeść zarówno na zimno, jak i na ciepło.

• Na zimno, z galaretką, na kromce chleba z musztardą.
• Z ogórkiem kiszonym, chrzanem i cebulą.
• Podgrzane, z ziemniakami i kapustą zasmażaną.
• Jako szybki dodatek do kaszy gryczanej lub pęczaku.

Słoik to wygodny prowiant na wycieczkę lub wyjazd na działkę. Po otwarciu mięso przechowuje się w lodówce i zjada w ciągu kilku dni.

Gdzie spróbować

Niemcza leży między Dzierżoniowem a Ząbkowicami Śląskimi, na wzgórzu nad rzeką Ślęzą. To jedno z najstarszych miast Śląska, znane z obrony grodu w 1017 roku. Wyroby z Niemczy można kupić w sklepach firmowych lokalnego zakładu mięsnego oraz na jarmarkach produktów regionalnych na Dolnym Śląsku. Wizytę warto połączyć ze spacerem po Arboretum w Wojsławicach, oddalonym zaledwie o kilka kilometrów.

Słoik mięsa z Niemczy to kawałek dawnej, gospodarskiej spiżarni. Wystarczy go otworzyć, by poczuć smak domowej kuchni z Kresów.

Jeśli widzisz błąd we wpisie — napisz proszę do redakcji pod adres info@nietylkopierogi.pl: