Parowańce skromowskie z serem

Parowańce skromowskie z serem to puszyste drożdżowe kule z białym serem, gotowane na parze w Woli Skromowskiej. Poznaj ich historię, zwyczaje i domowy przepis.

Parowańce skromowskie z serem to puszyste kule z ciasta drożdżowego, lekko spłaszczone, o średnicy 6–7 centymetrów. Z wierzchu mają gładką, kremową skórkę, a po przekrojeniu ukazują eliptyczny środek wypełniony żółto-kremowym nadzieniem z białego sera. Ciasto jest elastyczne i sprężyste, smak delikatny i słodkawy, a całość pachnie świeżymi drożdżami. Przysmak pochodzi z Woli Skromowskiej w powiecie lubartowskim i 18 lipca 2016 roku został wpisany na Listę Produktów Tradycyjnych (LPT).

Wieś na północnym skraju gminy Firlej

Wola Skromowska jest sołectwem położonym najdalej na północ w gminie Firlej. Okoliczne gleby są przeważnie ubogie, dobre pod uprawę prosa, ale nad rzekami leżą żyźniejsze mady, na których od dawna sieje się pszenicę. Doliny pełne łąk i pastwisk zawsze sprzyjały hodowli bydła. Dzięki temu w każdym gospodarstwie była mąka, mleko i domowy ser, czyli wszystko, czego potrzeba do parowańców.

Receptury lokalnych potraw przekazywano z pokolenia na pokolenie. Ważną rolę odgrywały w tym koła gospodyń wiejskich, które organizowały kursy gotowania. Młode gospodynie uczyły się tam od starszych, jak wyrabiać ciasto drożdżowe, jak długo czekać, aż wyrośnie, i jak gotować kluski na parze, aby były lekkie i nie opadły.

Wszystko z własnego gospodarstwa

Mieszkanki Woli Skromowskiej wspominają, że produkty na parowańce pochodziły z własnej zagrody: mąka, jajka i mleko. Nadzienie robiono z sera własnego wyrobu. Domowy przepis jest prosty. Na ciasto potrzeba kilograma mąki, trzech szklanek mleka, drożdży, trzech jajek, szczypty soli i dwóch łyżek cukru. Nadzienie przygotowuje się z 30 dekagramów białego sera, dwóch żółtek i cukru waniliowego.

Składniki ciasta zagniata się i odstawia do wyrośnięcia. Potem formuje się kulki, nadziewa je serem i znów zostawia w ciepłym miejscu, aż podrosną. Wyrośnięte parowańce układa się na siatce rozpiętej nad garnkiem z gotującą wodą. Gospodynie mówią, że najlepiej sprawdza się gaza. Całość przykrywa się metalową miską i gotuje na parze przez 12 minut. Po tym czasie parowańce delikatnie przekłada się na talerz, aby nie straciły kształtu.

Na niedziele i święta

Przygotowanie parowańców wymaga dużo czasu, bo ciasto musi rosnąć dwa razy, a gotowanie na parze odbywa się partiami. Dlatego dawniej robiono je głównie na niedziele i święta, gdy cała rodzina zasiadała razem do stołu. Zapach drożdżowego ciasta unoszący się nad garnkiem zapowiadał odświętny obiad.

Jedna z mieszkanek wsi wspomina, że parowańce jadło się ze śmietaną. Jej ojciec wolał jednak wersję bez nadzienia, podawaną na ciepło ze skwarkami. To pokazuje, że ta sama kluska mogła być zarówno słodkim, jak i wytrawnym daniem, w zależności od gustu domowników.

W Woli Skromowskiej z podobnych składników powstają też pierogi z kaszą jaglaną, serem i miętą. Parowańce różnią się od nich sposobem gotowania i słodkawym smakiem. Para sprawia, że ciasto pozostaje lekkie i puszyste, a nadzienie wewnątrz staje się kremowe i aksamitne.

Smak i podanie

Parowańce najlepiej smakują od razu po zdjęciu z pary, gdy są jeszcze puszyste i ciepłe.

  • Klasycznie podaje się je ze śmietaną.
  • Można je posypać cukrem albo polać roztopionym masłem.
  • Wersję bez nadzienia podaje się na ciepło ze skwarkami.
  • Dobrze pasuje do nich kompot z owoców albo szklanka mleka.
  • Ostudzone parowańce można odgrzać na parze, aby znów zmiękły.

Przepis: parowańce z serem na parze

Na około 20 sztuk. Czas: około 2 godziny, w tym wyrastanie ciasta.

Składniki

  • Ciasto: 1 kg mąki pszennej, 3 szklanki ciepłego mleka, 30 g świeżych drożdży, 3 jajka, szczypta soli, 2 łyżki cukru
  • Nadzienie: 300 g białego sera, 2 żółtka, 1 opakowanie cukru waniliowego, opcjonalnie 1 łyżka cukru
  • Do podania: kwaśna śmietana, cukier lub roztopione masło

Przygotowanie

  1. Drożdże rozetrzyj z łyżką cukru i odrobiną ciepłego mleka. Odstaw na 10 minut.
  2. Do miski wsyp mąkę, dodaj sól, resztę cukru, jajka, rozczyn i pozostałe mleko. Wyrabiaj, aż ciasto będzie gładkie i zacznie odchodzić od rąk.
  3. Przykryj ściereczką i odstaw w ciepłe miejsce na około godzinę, aż podwoi objętość.
  4. Ser rozgnieć widelcem z żółtkami i cukrem waniliowym.
  5. Z ciasta odrywaj kawałki wielkości mandarynki, spłaszcz je w dłoni, nałóż łyżeczkę sera i zlep w kulę.
  6. Ułóż kule na posypanej mąką stolnicy i odstaw na 20 minut do ponownego wyrośnięcia.
  7. Na garnku z wrzącą wodą rozepnij gazę i przywiąż ją sznurkiem. Ułóż na niej kilka parowańców, z odstępami.
  8. Przykryj metalową miską i gotuj na parze 12 minut. Nie podnoś miski w trakcie.
  9. Zdejmij parowańce ostrożnie i podawaj od razu ze śmietaną.

Gdzie spróbować

Dobrą bazą wypadową jest Lubartów, skąd blisko do gminy Firlej, Woli Skromowskiej i nad Jezioro Firlej. Parowańce skromowskie najłatwiej spróbować podczas lokalnych festynów, dożynek i kiermaszów, na których koła gospodyń wiejskich z powiatu lubartowskiego prezentują swoje potrawy.

Parowańce skromowskie z serem to niedzielny smak wiejskiego domu: puszyste ciasto, kremowy ser i zapach drożdży unoszący się nad garnkiem. To dowód, że cierpliwość i proste składniki dają potrawę, którą pamięta się latami.

Jeśli widzisz błąd we wpisie — napisz proszę do redakcji pod adres info@nietylkopierogi.pl:

Źródła:

Zobacz też