Pasztet z mięsa wieprzowego z Kornicy

Pasztet z mięsa wieprzowego z Kornicy rozpoznaje się po przekroju: beżowa, zwarta masa mięsna, w której widać drobne kawałki marchewki, cebuli i pietruszki. Z zewnątrz jest ciemnobrązowy, z lekko chropowatą, przypieczoną powierzchnią. Pachnie pieczonym mięsem, pieprzem i czosnkiem. Ten domowy wyrób z gminy Stara Kornica we wschodniej części województwa mazowieckiego trafił w 2015 roku na Listę Produktów Tradycyjnych (LPT) prowadzoną przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Kuchnia z pogranicza

Ziemie dzisiejszej gminy Stara Kornica przez stulecia leżały na styku kilku światów. Teren zmieniał przynależność administracyjną i należał do różnych województw, a mieszkali tu ludzie wywodzący się z Mazowsza, Litwy oraz północnej i południowej Rusi. Z tego sąsiedztwa wyrosła wspólna kultura, zwyczaje i kuchnia, w której mazowiecka gospodarność spotyka się z wpływami ze wschodu. Mieszkańcy do dziś kultywują tradycje związane z wyrobami mięsnymi, przetworami i pieczywem, a pasztet należy do najbardziej znanych przysmaków okolicy.

W wiejskich domach świniobicie było ważnym wydarzeniem gospodarskim. Z jednej tuszy powstawały wędliny, kiszki, smalec i pieczenie, a z części mięsa przygotowywano właśnie pasztet. Upieczony w blaszce, dawał się łatwo kroić i dzielić między domowników oraz gości.

Mięso mielone wiele razy

Sekret tego wyrobu tkwi w połączeniu dwóch składników: wieprzowiny i gotowanych warzyw. Mięso mieli się kilkakrotnie, aż masa stanie się gładka i jednolita. Do niej trafiają ugotowane marchewka, pietruszka i cebula, a całość doprawia się solą, pieprzem i czosnkiem. Warzywa nie zamieniają się w papkę – na przekroju zostają widoczne ich drobne kawałki, które dodają pasztetowi koloru i lekkiej słodyczy. Mieszkańcy gminy podkreślają, że właśnie zestawienie wielokrotnie zmielonego mięsa, warzyw, cebulki i przypraw daje specyficzny smak, po którym rozpoznają domowy pasztet z okolicy.

Masę przekłada się do naczynia i piecze. Kształt zależy od formy – najczęściej jest to prostokątna keksówka lub blaszka, dlatego bochenki różnią się wielkością w zależności od domu. Po upieczeniu wierzch ciemnieje i staje się lekko chropowaty, a środek pozostaje miękki, ale na tyle stały, że daje się kroić w równe plastry.

Smak i konsystencja

W smaku dominuje pieczone mięso, podkreślone ziołowymi nutami pieprzu i czosnku. Gotowane warzywa łagodzą wyrazistość przypraw, a cebula nadaje słodkawy posmak. Konsystencja jest miękka i zwarta – to pasztet do krojenia, nie do smarowania. Dobrze schłodzony trzyma formę, a w temperaturze pokojowej szybciej uwalnia aromat.

Na świąteczny stół i do codziennego chleba

W gminie pasztet przygotowuje się przede wszystkim na Boże Narodzenie i Wielkanoc. Na wielkanocnym stole towarzyszy jajom, chrzanowi i ćwikle, a w grudniu pojawia się podczas świątecznych przyjęć rodzinnych. Nie jest jednak potrawą zarezerwowaną wyłącznie na wyjątkowe okazje – wiele rodzin piecze go także na co dzień, gdy w domu jest więcej mięsa.

Jak podawać

Najlepiej smakuje pokrojony w grube plastry i podany z pieczywem. Wyrazisty, mięsny smak dobrze równoważą kwaśne i ostre dodatki.

• Na żytnim chlebie z masłem.
• Z ćwikłą, chrzanem albo musztardą.
• Z kiszonym ogórkiem i marynowanymi grzybami.
• Na zimnej płycie obok wędlin i serów.

Plaster pasztetu można też krótko podsmażyć na patelni i podać na ciepło z surówką z kapusty – to dobry sposób na resztki po świętach.

Festyny i dożynki – gdzie szukać

Gmina Stara Kornica leży w powiecie łosickim, w krajobrazie pól, łąk i niewielkich wsi wschodniego Mazowsza. Pasztet z Kornicy najłatwiej spotkać podczas festynów gminnych i dożynek, gdzie na stołach z regionalnymi przysmakami cieszy się dużym zainteresowaniem mieszkańców i gości. Warto pytać o niego na stoiskach kół gospodyń wiejskich i lokalnych wytwórców, a przy okazji poznać inne przetwory i wypieki z tej części regionu.

Pasztet z Kornicy pokazuje, że kuchnia pogranicza potrafi być prosta i zarazem bardzo charakterystyczna. Kilka plastrów na żytnim chlebie wystarczy, by poczuć smak świątecznego stołu we wschodniej części Mazowsza.

Jeśli widzisz błąd we wpisie — napisz proszę do redakcji pod adres info@nietylkopierogi.pl: