Rzemieślniczy chleb z Domaniewka

Rzemieślniczy chleb z Domaniewka to duży, okrągły bochen o średnicy od 26 do 33 centymetrów i wadze od 1200 do 1700 gramów. Jasnobrązowa skórka pęka w czasie pieczenia w charakterystyczną kostkę, a spód jest oprószony mąką. Po przekrojeniu widać miękisz od jasnokremowego do jasnoszarego, wilgotny i sprężysty. Chleb pochodzi z Domaniewka w gminie Dalików, w powiecie poddębickim, i od 2024 roku figuruje na Liście Produktów Tradycyjnych (LPT) prowadzonej przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Czym jest i jak go rozpoznać

To chleb mieszany, w którym przeważa mąka żytnia jasna, uzupełniona mąką pszenną. Ciasto powstaje na naturalnym zakwasie, a do składu dodaje się odrobinę miodu, który wspiera fermentację i delikatnie złagodzi kwasowość. Smak jest lekko kwaskowy, z wyraźną nutą żyta i przyjemną słodyczą przypieczonej skórki. Popękana w kostkę powierzchnia to znak rozpoznawczy — powstaje, gdy ciasto rośnie w gorącym piecu, a skórka twardnieje szybciej niż środek. Dzięki zakwasowi bochen długo zachowuje świeżość i nie kruszy się przy krojeniu.

Jak powstaje

Pracę zaczyna się od zakwasu, który dojrzewa przez wiele godzin. Następnie łączy się go z mąką, wodą, solą i miodem, wyrabia ciasto i zostawia do wyrośnięcia. Uformowane bochenki trafiają do pieca ceramicznego opalanego drewnem. Taki piec nagrzewa się długo, ale potem równomiernie oddaje ciepło, dzięki czemu skórka dobrze się rumieni, a miękisz dopieka się bez wysuszania. Drewno nadaje chlebowi subtelny aromat, którego nie da się uzyskać w piecu elektrycznym. Mąka pochodziła dawniej z okolicznych młynów w Parzęczewie i Topoli Królewskiej, do których rolnicy wozili zboże z własnych pól.

Dlaczego „rzemieślniczy”

Nazwa ma swoją historię. W czasach PRL-u na wsiach i w miasteczkach konkurowały dwa rodzaje pieczywa: chleb „spółdzielczy” albo „państwowy”, wypiekany w dużych zakładach, oraz chleb z małych, prywatnych piekarni prowadzonych przez rzemieślników. Ten drugi uchodził za smaczniejszy, bo wytwarzano go według starych receptur, na zakwasie i w piecach opalanych drewnem. Określenie „rzemieślniczy” przetrwało do dziś i wciąż oznacza pieczywo robione ręcznie, powoli i z prostych składników. O dawnym chlebie wiejskim i jego roli w obrzędach pisali m.in. Zygmunt Gloger i Barbara Ogrodowska — chleb był symbolem dostatku, witano nim gości i dzielono się nim przy najważniejszych okazjach.

Chleb na zakwasie od wieków był podstawą wiejskiego stołu. Zakwas, czyli naturalna kultura drożdży i bakterii kwasu mlekowego, nie tylko spulchnia ciasto, ale też nadaje miękiszowi lekką kwasowość i sprawia, że bochenek dłużej zachowuje świeżość. Pieczenie w piecu opalanym drewnem daje grubą, chrupiącą skórkę i aromat, którego nie da się uzyskać w zwykłym piekarniku.

Jak podawać

• Gruba kromka z masłem i solą — najprostsza i najlepsza wersja.
• Ze smalcem, kiszonym ogórkiem i cebulą.
• Z twarogiem, szczypiorkiem i rzodkiewką na śniadanie.
• Do żuru, grochówki, kapuśniaku i zup grzybowych.
• Lekko czerstwy — na grzanki lub do zapiekanek.

Chleb najlepiej przechowywać w lnianej ściereczce albo drewnianym chlebaku. Zakwas sprawia, że pozostaje świeży przez kilka dni.

Gdzie spróbować

Domaniewek leży niedaleko Poddębic, miasteczka znanego z term geotermalnych i renesansowego pałacu. Poddębice to wygodna baza noclegowa na weekend w zachodniej części województwa łódzkiego: termy, spacery po parku pałacowym i wycieczki rowerowe po dolinie Neru. Chleb z gminy Dalików można spotkać w okolicznych sklepach, na festynach i jarmarkach produktów regionalnych. Z Poddębic blisko też do Łodzi, gdzie lokalne pieczywo pojawia się na targach.

Okrągły bochen z popękaną skórką przypomina, że dobry chleb wymaga czasu, zakwasu i gorącego pieca — reszta to cierpliwość piekarza.

Jeśli widzisz błąd we wpisie — napisz proszę do redakcji pod adres info@nietylkopierogi.pl: