Kręciołki
Kręciołki to cienkie, suche ciasteczka zwinięte w rurki o długości 5–7 centymetrów i średnicy 2–3 centymetrów. Mają złocisty kolor, są bardzo kruche i lekkie, a w smaku słodkie, z wyraźną nutą kminku. Pachną jak świeżo upieczony biszkopt. Wypiekają je siostry norbertanki z Imbramowic, a produkt figuruje na Liście Produktów Tradycyjnych (LPT) jako specjał województwa małopolskiego.
Jak wyglądają i jak smakują
Każdy kręciołek jest cienki jak opłatek i łamie się przy najlżejszym nacisku. Ścianki rurki są równomiernie zarumienione, a przy brzegach nieco ciemniejsze. Ciasto zawiera jaja, mąkę i cukier, a kminek dodaje mu lekko korzennego, zaskakującego charakteru, który odróżnia kręciołki od zwykłych wafelków czy rurek. Słodycz jest delikatna, dlatego ciasteczka nie męczą podniebienia i trudno poprzestać na jednym.
Klasztor norbertanek w Imbramowicach
Klasztor Sióstr Norbertanek w Imbramowicach leży w powiecie olkuskim, w dolinie Dłubni. Siostry mieszkają tu od XIII wieku, a w 2026 roku wspólnota obchodzi jubileusz 800-lecia. Barokowy zespół klasztorny jest jednym z cenniejszych zabytków północnej Małopolski. Przez stulecia życie sióstr wypełniały modlitwa i praca, a klasztorna kuchnia słynęła z prostych, starannie przygotowanych potraw.
Kręciołki od lat powstają w klasztornej kuchni. Dawniej siostry piekły je jako podziękowanie dla osób, które wspierały wspólnotę, a dziś przygotowują je na uroczystości i jako prezent dla gości.
Skąd ta nazwa
Nazwę ciasteczkom nadała w latach 70. XX wieku jedna z sióstr. Wzięła się od sposobu formowania: cienki placek ciasta zaraz po upieczeniu, jeszcze gorący, nawija się na palec, aby utworzył rurkę. Ciasteczko trzeba kręcić szybko, bo po kilku sekundach stygnie i twardnieje, a wtedy łamie się przy próbie zwinięcia. Ta praca wymaga wprawy, cierpliwości i odporności na ciepło.
Klasztorne wypieki w polskiej tradycji
Klasztory przez wieki były ważnymi ośrodkami kultury kulinarnej. Zakonnice i zakonnicy uprawiali ogrody, prowadzili pasieki i piekli ciasta według receptur przekazywanych w obrębie wspólnoty. Wiele takich przepisów nigdy nie trafiło do książek kucharskich i przetrwało wyłącznie dzięki codziennej praktyce kolejnych pokoleń. Kręciołki należą do tej rodziny wypieków: są proste, trwałe i związane z jednym konkretnym miejscem, dlatego warto ich szukać właśnie u źródła.
Długa trwałość
Kręciołki mają niezwykłą zaletę: bardzo długo zachowują świeżość. Przechowywane w szczelnym pudełku wyłożonym papierem pergaminowym pozostają kruche nawet do roku. Dzięki temu można było przygotować je wcześniej i mieć zawsze pod ręką na przyjazd gości lub na wyjątkową okazję. Ta trwałość sprawia też, że kręciołki dobrze sprawdzają się jako upominek przywieziony z podróży.
Jak podawać
Kręciołki najlepiej smakują same, ale można je wykorzystać na kilka sposobów.
- Do kawy, herbaty lub ziołowego naparu.
- Z bitą śmietaną lub lodami waniliowymi.
- Jako dodatek do kremów i musów owocowych.
- Na świątecznym talerzu z innymi drobnymi wypiekami.
Gdzie spróbować
Imbramowice leżą przy Szlaku Orlich Gniazd, na terenie Dłubniańskiego Parku Krajobrazowego, w okolicy pełnej wapiennych skał, dolin i zabytkowych kościołów. O kręciołki najlepiej pytać bezpośrednio w klasztorze, zwłaszcza podczas uroczystości i wydarzeń związanych z jubileuszem wspólnoty.
Wizytę w Imbramowicach warto połączyć z wycieczką do Ojcowskiego Parku Narodowego i zamku w Pieskowej Skale, a także ze spacerem doliną Dłubni. To jedna z najładniejszych tras północnej Małopolski, dobra zarówno na rower, jak i na pieszą wędrówkę.
Kręciołki z Imbramowic to dowód, że kilka prostych składników, wprawne ręce i odrobina cierpliwości wystarczą, aby powstał wypiek z własną historią.
Jeśli widzisz błąd we wpisie — napisz proszę do redakcji pod adres info@nietylkopierogi.pl:
- Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Kręciołki – Lista Produktów Tradycyjnych, wpis 2013
- VisitMałopolska, Zespół klasztorny Norbertanek – Imbramowice
- Klasztor Sióstr Norbertanek w Imbramowicach, norbertanki.org
