Lubelski Szlak Kulinarny „Zasmakuj w Tradycji”

Lubelski Szlak Kulinarny „Zasmakuj w Tradycji” to sieć restauracji, wytwórców i miejsc spotkań, które promują kuchnię wsi i małych miasteczek Lubelszczyzny. Łączy je jedno: korzystanie z lokalnych produktów i przepisów przekazywanych w rodzinach, a także chęć pokazania gościom, że region wokół Lublina ma własny, wyrazisty smak. Szlak nie prowadzi jedną drogą, lecz przez pięć obszarów, które wspólnie zbudowały markę opartą na tradycji, gościnności i pracy lokalnych gospodarzy.

Kto stoi za szlakiem

Szlak powstał dzięki współpracy pięciu lokalnych grup działania: Kraina wokół Lublina, Zapiecek, Krasnystaw Plus, Ziemia Biłgorajska oraz LGD Ziemi Kraśnickiej. Przedsięwzięcie sfinansowano ze środków Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach podejścia LEADER, które wspiera oddolne inicjatywy mieszkańców wsi. Zasięg szlaku obejmuje powiaty lubelski, radzyński, krasnostawski, kraśnicki i biłgorajski, czyli zarówno okolice wojewódzkiej stolicy, jak i Roztocze oraz północną część regionu.

Taki układ sprawia, że szlak nie jest jednolity. W okolicach Lublina dominuje kuchnia restauracyjna i nowoczesne bistro, w powiecie radzyńskim i krasnostawskim więcej jest kuchni domowej, a na Ziemi Biłgorajskiej silnie zaznacza się tradycja leśna i pszczelarska. Dla podróżującego to zaleta, bo każda część szlaku pokazuje inną twarz Lubelszczyzny.

Co łączy przystanki

Wspólną cechą miejsc na szlaku jest oparcie oferty na produktach z najbliższej okolicy: mące, kaszy, warzywach, owocach, nabiale, miodzie i olejach tłoczonych na zimno. Lubelszczyzna od dawna słynie z rolnictwa, a gospodarstwa w regionie wciąż uprawiają gryki, proso czy rośliny oleiste. To one są fundamentem regionalnych pierogów, placków, kasz i wypieków, które pojawiają się w menu restauracji należących do szlaku.

Wybrane miejsca

Jednym z charakterystycznych punktów jest Olejarnia NaOlejowani.pl, w której tłoczy się oleje na zimno z nasion uprawianych w regionie. To dobre miejsce, by zrozumieć, jak wiele smaku wnoszą do kuchni oleje lniany, rzepakowy czy z ostropestu, które od wieków towarzyszyły postnym potrawom wiejskim. W programie szlaku znalazły się także lokale gastronomiczne o bardzo różnym charakterze: Gryzli Bar, Manhatan, Wrząca Woda i Pauza. Każdy z nich podaje dania przygotowane z udziałem lokalnych składników, choć w odmiennym stylu, od prostej kuchni barowej po bardziej wyszukane talerze.

Ważną rolę odgrywają też miejsca, w których organizowano pokazy i warsztaty. Młyn w Bychawie przypomina o tradycji przemiału zboża, która była kiedyś sercem każdej lubelskiej gminy. Gospodarstwo „U Grażki” w Nasutowie pokazuje kuchnię domową w najprostszej i najbardziej autentycznej formie, a Barć w Biszczy na Ziemi Biłgorajskiej opowiada o miodzie i pszczelarstwie leśnym.

Wydarzenia i festiwal

Szlak żyje przede wszystkim dzięki wydarzeniom. Festiwal szlaku odbył się 2 października 2022 roku w Bychawie i zgromadził wytwórców, restauratorów oraz koła gospodyń wiejskich z całego obszaru. Towarzyszyły mu pokazy kulinarne we wspomnianym młynie, w Nasutowie i w Biszczy, podczas których goście mogli zobaczyć, jak powstają regionalne potrawy, i spróbować ich na miejscu. Podsumowanie projektu zorganizowano 12 grudnia 2022 roku w Restauracji Koncertowa w Lublinie.

Takie spotkania pełnią podwójną funkcję. Dla turystów są okazją do skosztowania wielu potraw w jednym miejscu, a dla lokalnych wytwórców szansą na nawiązanie współpracy i znalezienie nowych odbiorców.

Smaki, na które warto zwrócić uwagę

• Pierogi i placki z kaszą gryczaną lub jaglaną, typowe dla kuchni lubelskiej wsi.
• Oleje tłoczone na zimno, które świetnie sprawdzają się z kaszą, ziemniakami i surówkami.
• Miody z Ziemi Biłgorajskiej, w tym leśne i wielokwiatowe.
• Domowe wypieki z mąki z lokalnych młynów.
• Przetwory z owoców i warzyw przygotowywane przez gospodynie.

Dlaczego lokalne grupy działania

Lokalne grupy działania to stowarzyszenia, w których współpracują samorządy, przedsiębiorcy i mieszkańcy. Ich zadaniem jest wspieranie rozwoju wsi przez projekty wymyślone na miejscu, a nie narzucone z zewnątrz. Szlak kulinarny okazał się dla nich naturalnym wyborem, bo kuchnia jest jednym z najmocniejszych wyróżników Lubelszczyzny. Dzięki wspólnej marce małe gospodarstwa i lokale mogą promować się razem, zamiast konkurować o uwagę turystów w pojedynkę.

Jak zaplanować podróż

Szlak najlepiej przemierzać samochodem, bo jego punkty są rozproszone po pięciu powiatach. Dobrym planem jest zaczęcie w Lublinie, przejazd do Bychawy i Nasutowa, a następnie odwiedzenie Krasnegostawu i dalej Ziemi Biłgorajskiej. Wiele miejsc to małe firmy lub gospodarstwa, dlatego przed wizytą warto zadzwonić i upewnić się, że w danym dniu przyjmują gości. Szczególnie dotyczy to warsztatów i pokazów, które często organizowane są na zamówienie grup.

Lubelszczyzna jest regionem, w którym do dziś da się zjeść tak, jak jadło się na wsi kilka pokoleń temu, a jednocześnie poznać ludzi, którzy z pasją rozwijają tę tradycję. Szlak „Zasmakuj w Tradycji” jest wygodnym przewodnikiem po tym świecie. Łączy miasto ze wsią, restaurację z gospodarstwem, a gościa z gospodarzem.

Warto przeznaczyć na niego co najmniej dwa dni, aby bez pośpiechu zatrzymać się w kilku miejscach, porozmawiać z wytwórcami i wrócić do domu z koszem lokalnych produktów.

Jeśli widzisz błąd we wpisie — napisz proszę do redakcji pod adres info@nietylkopierogi.pl: