Winko z chabru

Winko z chabru to kujawski napój z płatków chabru bławatka, cukru i wody, fermentowany na słońcu. Poznaj jego historię, przepis i sposób podania.

Winko z chabru to klarowny, jasnoróżowy napój o słodko-kwaskowym, lekko winnym smaku. Z czasem, pod wpływem powietrza, jego kolor zmienia się w bursztynowy. Powstaje z płatków chabru bławatka, cukru i wody, które fermentują w słońcu. Na Kujawach nazywano je napojem żniwiarzy i dzieci. Od 2017 roku winko z chabru figuruje na Liście Produktów Tradycyjnych (LPT) prowadzonej przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Wygląd i smak

W szklance winko jest przejrzyste, ma delikatnie różowy kolor i lekki kwiatowy zapach. Smak łączy słodycz cukru z orzeźwiającą kwaskowością fermentacji. Starsze butelki mają barwę bursztynu i pełniejszy, bardziej winny smak. To napój lekki i orzeźwiający, idealny na upalny dzień.

Jak powstaje

Płatki chabru zbiera się latem, w słoneczne dni, gdy kwiaty są w pełni rozwinięte. Następnie zalewa się je wodą z cukrem i odstawia w szklanym naczyniu na słońce. Ciepło uruchamia fermentację, a płatki oddają płynowi kolor i aromat. Po kilku dniach lub tygodniach napój przecedza się i rozlewa do butelek.

Chaber w kujawskim krajobrazie

Chaber bławatek razem z makiem od wieków zdobił kujawskie pola zbóż. Jego intensywny kolor stał się jednym z symboli regionu i pojawia się w kujawskim stroju ludowym, w którym kolor chabrowy odgrywa ważną rolę. Z płatków chabru robiono też niebieski barwnik do wełny, papieru i żywności.

Winko z chabru było napojem codziennym. Mieszkańcy wsi Bronisław w gminie Dobre i okolic Osięcin wspominają butelki ustawione na parapetach, w których dojrzewał napój. Brano go w pole w czasie żniw, a dzieci piły go chętnie jako słodki przysmak. Najprostszy sposób, zapisany przez Przybylaka, polegał na zalaniu kwiatów przegotowaną, ostudzoną wodą, odstawieniu na kilka dni na słońce, przecedzeniu i posłodzeniu.

Przepis: winko z chabru

Na ok. 3 litry napoju.

Składniki

  • 3 garście płatków chabru bławatka (z pól bez oprysków)
  • 3 szklanki cukru
  • 3 litry wody

Przygotowanie

  1. Płatki chabru przebierz, usuwając zielone części i zanieczyszczenia.
  2. Wodę zagotuj z cukrem, aż cukier się rozpuści.
  3. Płatki włóż do dużego słoja i zalej gorącym syropem.
  4. Słój przykryj gazą i postaw w słonecznym miejscu na 14 dni.
  5. Po zakończeniu fermentacji przecedź napój przez gęste sito lub gazę.
  6. Rozlej do butelek, zakorkuj i przechowuj w chłodnym miejscu.

Przy zbieraniu płatków warto pamiętać o kilku zasadach. Kwiaty najlepiej zbierać w suchy, słoneczny dzień, z miejsc oddalonych od dróg i pól pryskanych środkami ochrony roślin. Do napoju używa się tylko niebieskich płatków, bez zielonych koszyczków, które mogłyby nadać mu gorycz. Słój powinien być dokładnie wyparzony, a gotowy napój trzeba przechowywać w chłodzie. Ponieważ winko powstaje w wyniku fermentacji, może zawierać niewielką ilość alkoholu, dlatego dziś podaje się je dzieciom z ostrożnością.

Jak podawać winko z chabru

Winko najlepiej smakuje dobrze schłodzone.

  • jako orzeźwiający napój w upalny dzień;
  • rozcieńczone wodą gazowaną, z listkiem mięty;
  • do lekkich ciast drożdżowych i placków z owocami;
  • jako dodatek do sałatek owocowych;
  • w karafce na letnim przyjęciu w ogrodzie.

Gdzie spróbować

Winko z chabru można spotkać na festynach, dożynkach i konkursach kulinarnych na Kujawach, gdzie przygotowują je koła gospodyń wiejskich. Okolice Radziejowa i Osięcin to dobre miejsce, by zobaczyć kujawskie pola, a w lipcu także kwitnące chabry. W Toruniu warto odwiedzić Muzeum Etnograficzne, gdzie można obejrzeć kujawskie stroje w chabrowych barwach.

Winko z chabru to smak kujawskiego lata zamknięty w butelce.

Jeśli widzisz błąd we wpisie — napisz proszę do redakcji pod adres info@nietylkopierogi.pl:

Źródła:

Zobacz też