Kujawskie ciasto marchewkowe
Kujawskie ciasto marchewkowe to pulchny wypiek z marchwią, cynamonem i skórką cytrynową, polany białym lukrem. Poznaj jego historię i przepis z rodzinnego zeszytu.
Kujawskie ciasto marchewkowe jest pulchne i wilgotne, ma 4–6 cm wysokości i 24–26 cm średnicy. Wierzch ma jasnobrązowy kolor, a w przekroju ciasto jest pomarańczowobrązowe, z drobinkami startej marchwi. Całość pokrywa biały lukier. Od 2017 roku kujawskie ciasto marchewkowe figuruje na Liście Produktów Tradycyjnych (LPT) prowadzonej przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Wygląd i smak
Zapach ciasta przypomina piernik, choć nie dodaje się do niego kakao ani mieszanki przypraw korzennych. Za aromat odpowiadają cynamon i skórka cytrynowa. Smak jest biszkoptowy, słodki, z wyraźną nutą marchwi. Miękki miąższ dobrze kontrastuje z cienką, chrupiącą warstwą lukru.
Jak powstaje
Olej uciera się z cukrem, a następnie dodaje jajka po jednym. Do masy wsypuje się mąkę wymieszaną z proszkiem do pieczenia, sodą i cynamonem, a na końcu dodaje startą marchew. Ciasto piecze się w tortownicy wysypanej bułką tartą, a po ostudzeniu polewa lukrem lub posypuje cukrem pudrem.
Marchew w kujawskiej kuchni
Marchew od dawna była ważnym warzywem na Kujawach. Oskar Kolberg wspominał ją w opisach kujawskich obiadów, a na liście produktów tradycyjnych znajduje się także marchew krychana. Według Doroty Kalinowskiej ciasto marchewkowe pieczono w okolicach Włocławka i Michelina już pod koniec lat 50. XX wieku.
Przepis, na którym opiera się wpis na LPT, pochodzi z rodzinnego zeszytu Anny Patyk z Bronisławia w gminie Dobre, gdzie został zapisany w 1977 roku. Ciasto zdobyło uznanie na konkursach kulinarnych, m.in. „Od zakwasu do żurku kujawskiego” i „Marchewkowe szaleństwo”, gdzie w 2015 roku otrzymało dyplom.
Przepis: kujawskie ciasto marchewkowe
Na 1 tortownicę o średnicy 24–26 cm, ok. 12 porcji.
Składniki
- 1,5 szklanki drobno startej marchwi
- 2 szklanki mąki pszennej
- 1,5 szklanki cukru
- 1 szklanka oleju
- 4 jajka
- 1 łyżeczka sody oczyszczonej
- 1 łyżeczka proszku do pieczenia
- 1 łyżeczka cynamonu
- otarta skórka z 1 cytryny
- bułka tarta do wysypania formy
- lukier: 1 szklanka cukru pudru i 2–3 łyżki gorącej wody lub soku z cytryny
Przygotowanie
- Tortownicę wysmaruj tłuszczem i wysyp bułką tartą. Piekarnik nagrzej do 180°C.
- Olej utrzyj z cukrem na gładką masę.
- Dodawaj jajka po jednym, stale ucierając.
- Mąkę wymieszaj z proszkiem do pieczenia, sodą i cynamonem, a potem dosyp do masy i krótko wymieszaj.
- Dodawaj marchew łyżkami razem ze skórką cytrynową, delikatnie mieszając.
- Przełóż ciasto do formy i piecz 40–60 minut, do suchego patyczka.
- Ostudzone ciasto polej lukrem i odstaw, aż lukier stężeje.
Sukces tego ciasta zależy od marchwi. Najlepiej wybierać słodkie, soczyste korzenie i ścierać je na drobnych oczkach tuż przed dodaniem do masy. Nie trzeba odciskać soku, bo to on sprawia, że ciasto długo pozostaje wilgotne. Dobrze przechowywane, przykryte ściereczką, zachowuje świeżość przez kilka dni, a drugiego dnia często smakuje jeszcze lepiej.
Jak podawać kujawskie ciasto marchewkowe
- do herbaty lub kawy zbożowej, jak dawniej na wsi;
- z białym lukrem albo posypane cukrem pudrem;
- z bitą śmietaną lub łyżką gęstego jogurtu;
- na niedzielny podwieczorek i rodzinne spotkania.
Gdzie spróbować
Ciasto marchewkowe pojawia się na kiermaszach, festynach i konkursach kulinarnych na Kujawach wschodnich, gdzie pieką je koła gospodyń wiejskich. W pobliżu warto odwiedzić Włocławek z katedrą i bulwarami nad Wisłą, a także jezioro Gopło i Kruszwicę z Mysią Wieżą.
To proste ciasto pokazuje, że z codziennej marchwi można upiec wypiek na każdą okazję.
Jeśli widzisz błąd we wpisie — napisz proszę do redakcji pod adres info@nietylkopierogi.pl:
- Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Kujawskie ciasto marchewkowe – Lista Produktów Tradycyjnych
- Województwo Kujawsko-Pomorskie, Kujawskie ciasto marchewkowe – przepis

