Miód pitny dwójniak

Miód pitny dwójniak to klasyczny polski miód sycony w proporcji jeden do jednego. Poznaj jego smak, historię, sposób wyrobu i lubelską tradycję.

Miód pitny dwójniak ma złocistą do ciemnobursztynowej barwę, gęstą, oleistą konsystencję i słodki, pełny smak, w którym miód łączy się z nutami owoców, przypraw i wosku. To jeden z najbardziej cenionych polskich miodów pitnych, mocniejszy i słodszy od trójniaka, ale lżejszy od półtoraka. Dwójniak z Lubelszczyzny od 2005 roku figuruje na Liście Produktów Tradycyjnych (LPT), a jego wyrób kontynuuje Spółdzielnia Pszczelarska APIS z Lublina.

Jedna część miodu, jedna część wody

Nazwa wskazuje proporcję w brzeczce: na jedną część miodu przypada jedna część wody lub soku owocowego, czyli razem dwie części. Tak gęsta brzeczka fermentuje powoli, a gotowy miód zachowuje dużo naturalnej słodyczy. Dwójniak zawiera zwykle około 15–17% alkoholu i według polskich przepisów musi dojrzewać co najmniej dwa lata. W praktyce najlepsze dwójniaki leżakują znacznie dłużej i z każdym rokiem stają się łagodniejsze.

Spółdzielnia z Lublina wytwarza kilka odmian dwójniaka, różniących się dodatkami i charakterem. Są wśród nich dwójniak staropolski, klasztorny, dominikański i kurpiowski, który sycony jest z sokiem z czarnej porzeczki. Każdy ma nieco inny kolor i aromat, ale wszystkie łączy ta sama proporcja miodu do płynu.

Miody, którymi „obfituje” kraj

Miód pitny należy do najstarszych napojów na ziemiach polskich. Kupiec i podróżnik Ibrahim ibn Jakub, który w 966 roku opisywał państwo Mieszka, zanotował, że kraj ten obfituje w miód, a napoje z niego nazywa się miodami. O miodzie na stołach pierwszych Piastów wspomina także Gall Anonim. Przez stulecia miód sycony był napojem uczt, wesel i dyplomatycznych przyjęć, a z czasem jego wyrób stał się specjalnością klasztorów i miejskich miodosytni.

Dwójniak był w dawnej Polsce trunkiem zamożnych domów szlacheckich i mieszczańskich. Podawano go na weselach, chrzcinach i podczas wizyt ważnych gości, a w klasztorach sycono go według własnych, strzeżonych receptur.

Jak powstaje miód pitny

Podstawą jest brzeczka miodowa, czyli miód rozcieńczony wodą lub sokiem. Brzeczkę gotuje się i szumuje, czyli zbiera z niej pianę, a następnie studzi i zaszczepia drożdżami winiarskimi. Fermentacja trwa kilka tygodni, po czym młody miód zlewa się znad osadu i przenosi do leżakowania. Napój dojrzewa w beczkach, gąsiorach i kamionkach, aż stanie się klarowny, a jego smak – zaokrąglony i harmonijny. Gotowy miód pitny ma barwę od złocistej do ciemnobursztynowej, zależnie od gatunku miodu i dodatków.

Jak podawać dwójniak

  • W temperaturze pokojowej, w małych kieliszkach do deseru lub do kawy.
  • Lekko podgrzany w zimowe wieczory, z plasterkiem pomarańczy.
  • Do pierników, makowca, serów dojrzewających i orzechów.
  • Jako dodatek do sosów do dziczyzny i pieczonej kaczki.

Otwartą butelkę warto przechowywać w chłodnym, ciemnym miejscu. Dzięki wysokiej zawartości cukru i alkoholu dwójniak długo zachowuje smak. To napój alkoholowy dla osób pełnoletnich.

Dwójniak bywa też dodatkiem do kuchni: kilka łyżek wzbogaca glazurę do pieczonej szynki, sos do kaczki z jabłkami albo ciasto piernikowe.

Gdzie spróbować

Najlepiej zacząć od Lublina, gdzie miody pitne można kupić w sklepie spółdzielni i spróbować w lokalach na Starym Mieście. Spacer od Bramy Krakowskiej do Zamku Lubelskiego i kieliszek dwójniaka po kolacji to dobry przepis na wieczór w mieście. Miody pitne pojawiają się też na jarmarkach i festynach w całym województwie lubelskim.

Dwójniak łączy prostotę proporcji z bogactwem smaku i pokazuje, dlaczego miód pitny przez wieki uchodził za polski trunek narodowy.

Gdzie kupić

Jeśli widzisz błąd we wpisie — napisz proszę do redakcji pod adres info@nietylkopierogi.pl:

Zobacz też