Witaminy Eremity – syrop z czarnego bzu

Witaminy Eremity to gęsty, lepki syrop o czarnofioletowej barwie i słodko-cierpkim smaku, przygotowywany z kwiatów lub owoców czarnego bzu. Produkt wytwarzają Misjonarze Oblaci Maryi Niepokalanej w Kodniu nad Bugiem, a jego nazwa nawiązuje do dawnych pustelników, którzy żyli w tej okolicy. Od 2007 roku syrop figuruje na Liście Produktów Tradycyjnych (LPT) prowadzonej przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Jak wygląda i jak smakuje

Syrop ma konsystencję gęstej, lepkiej zawiesiny, która powoli spływa z łyżki. Kolor jest ciemny, niemal czarny, z fioletowym połyskiem typowym dla dojrzałych owoców bzu. W zapachu wyczuwa się owoce i lekką nutę cytrusową, a w smaku słodycz cukru lub miodu przełamaną cierpkością bzu i kwaskowością cytryny. Syrop jest intensywny, dlatego zwykle pije się go rozcieńczony albo przyjmuje po łyżeczce.

Czarny bez znad Kałamanki i Bugu

Surowcem jest czarny bez rosnący dziko w nadbużańskich zaroślach, wzdłuż rzeki Kałamanki i na skrajach łąk wokół Kodnia. Wiosną zbiera się baldachy kwiatów, a późnym latem dojrzałe, czarne owoce. Owoce przed przetworzeniem trzeba oddzielić od szypułek i poddać obróbce cieplnej, bo surowe są niejadalne. Następnie łączy się je z cytryną i cukrem albo miodem i gotuje na gęsty syrop, który rozlewa się do butelek.

Czarny bez od wieków był w polskiej medycynie ludowej jednym z najważniejszych krzewów. Napar z kwiatów podawano przy przeziębieniach, a sok z owoców przy osłabieniu. Kodeński syrop jest ceniony za działanie odprężające i wspierające drogi oddechowe w okresie jesienno-zimowym.

Eremici, Sapiehowie i oblaci

Według tradycji opisanej przez kodeńskich oblatów, przepis wywodzi się z czasów, gdy w okolicach Kodnia żyli eremici i mnisi, a nieopodal rezydował dwór Sapiehów, właścicieli miasta. Pustelnicy uprawiali zioła i przygotowywali z dzikich roślin leki oraz napoje dla potrzebujących. Nazwa syropu upamiętnia eremów z kodeńskiej Placencji, czyli miejsca związanego z dawną pustelnią.

W połowie 1927 roku do Kodnia przybyli Misjonarze Oblaci na zaproszenie biskupa Henryka Przeździeckiego. Zakonnicy odnowili sanktuarium i podjęli dawne tradycje, w tym przygotowywanie syropu z czarnego bzu. Napój podawano pielgrzymom, którzy po długiej drodze potrzebowali wzmocnienia. Dziś Witaminy Eremity są jednym z kilku produktów klasztornych z Kodnia wpisanych na listę tradycyjnych.

Syrop przygotowuje się w niewielkich ilościach, raz w roku, w zależności od tego, ile owoców i kwiatów uda się zebrać. Dlatego bywa dostępny sezonowo, a jego smak może się nieco różnić między rocznikami.

Jak podawać

• Rozcieńczony ciepłą, nie gorącą wodą jako rozgrzewający napój.
• Po łyżeczce dziennie w okresie przeziębień.
• Do herbaty zamiast cukru.
• Do polewania naleśników, placków i lodów.

Syrop warto przechowywać w lodówce po otwarciu butelki. Dzieciom podaje się go w mniejszych porcjach, mocno rozcieńczony wodą.

Gdzie spróbować

Kodeń leży w powiecie bialskim, tuż przy granicy z Białorusią, nad Bugiem. To jedno z najważniejszych sanktuariów maryjnych wschodniej Polski, słynące z obrazu Matki Bożej Kodeńskiej. Na pielgrzymów czekają bazylika św. Anny, Kalwaria Kodeńska, ruiny zamku Sapiehów i nadbużańskie szlaki rowerowe. Produkty klasztorne można kupić na miejscu, w sklepie przy sanktuarium, a także zamówić wysyłkowo. Wizytę warto połączyć z odpustem lub wycieczką do Białej Podlaskiej i Terespola.

Butelka Witamin Eremity to smak nadbużańskich zarośli i opowieść o pustelnikach, którzy wiedzieli, jak korzystać z darów natury.

Gdzie kupić

• Dom Zakonny Misjonarzy Oblatów MN w Kodniu– produkty regionalne — strona producenta / sklep, ul. Rynek 1, 21-509 Kodeń, tel. 515 129 239, e-mail: sklep@koden.com.pl

Jeśli widzisz błąd we wpisie — napisz proszę do redakcji pod adres info@nietylkopierogi.pl: