Kakory z Łobaczewka Małego

Kakory na pierwszy rzut oka przypominają kotlety mielone. Są owalne, mają około 8 cm długości i 6 cm szerokości, żółtozłotą skórkę, a po przekrojeniu odsłaniają pomarańczowy farsz z marchewki. Ciasto jest miękkie, a smak łagodny, lekko słodki od ziemniaków i marchwi. Przepis pochodzi z Łobaczewa Małego w gminie Terespol, a 31 maja 2019 roku kakory trafiły na Listę Produktów Tradycyjnych (LPT).

Postne danie z kresowej kuchni

Kakory to popularna potrawa postna, która na wschodnią Lubelszczyznę dotarła wraz z kuchnią kresową. Migracje ludności po obu stronach Bugu sprawiały, że przepisy wędrowały razem z ludźmi, a w nadbużańskich wsiach przyjmowały się te dania, które dało się przygotować z własnych produktów. Ziemniaki, mąka, marchew i cebula były w każdym gospodarstwie, dlatego kakory szybko stały się częścią lokalnej tradycji.

W czasie postu, gdy mięso znikało ze stołu, takie danie było szczególnie cenne. Sycące ciasto ziemniaczane i słodki farsz z marchwi dawały energię do pracy, a do okraszenia wystarczał olej lniany, tłoczony w okolicy z własnego lnu.

Kakory należą do tej samej rodziny potraw co golasy, dziędziuchy i inne nadbużańskie dania z ziemniaków i kaszy. Łączy je prostota, wykorzystanie tego, co rosło w gospodarstwie, oraz pieczenie w piecu zamiast smażenia. Taki sposób przygotowania pozwalał zaoszczędzić tłuszcz, którego w postne dni i tak nie wolno było używać w nadmiarze.

Marchew w roli głównej

Nazwę potrawy wiąże się z karotenem, czyli barwnikiem nadającym marchwi pomarańczowy kolor. To właśnie farsz z marchewki wyróżnia kakory spośród innych ziemniaczanych klusek i placków. Marchew gotuje się, ściera na tarce o dużych oczkach i podsmaża z cebulą pokrojoną w piórka. Dzięki temu farsz jest słodkawy, aromatyczny i wilgotny.

Ciasto przygotowuje się podobnie jak na kopytka. Ugotowane ziemniaki przeciska się przez praskę, dodaje mąkę i sól, a następnie wyrabia i wałkuje. Z ciasta odcina się kawałki długości około 8 cm, spłaszcza je, nakłada farsz i zlepia, formując owalne kotlety.

Proporcje farszu i ciasta są ważne. Zbyt mało marchwi sprawi, że kakory będą mdłe, a zbyt dużo utrudni zlepienie brzegów.

Pieczone w duchówce

Kakory piecze się około 30 minut. Dawniej robiono to w duchówce kuchni węglowej albo w piecu opalanym drewnem z gruszy, jabłoni, grabu lub dębu. Drewno owocowe dawało równe ciepło i lekki aromat, a skórka kakorów stawała się złocista i lekko chrupiąca.

Poza postem kakory podawano ze śmietaną albo ze skwarkami ze słoniny i podsmażoną cebulą. Na słodko jadano je z sosem owocowym. Przygotowywano je na rodzinne uroczystości i lokalne wydarzenia: dożynki, odpusty i festyny. W wielu domach pojawiały się również w piątki i w czasie Wielkiego Postu.

Kakory zdobywały uznanie także w konkursach. W 2017 roku zajęły pierwsze miejsce w etapie wojewódzkim konkursu Nasze Kulinarne Dziedzictwo – Smaki Regionów, a w 2018 roku otrzymały nagrodę Perła. Dziś przepis podtrzymują gospodynie z Łobaczewa Małego, które chętnie prezentują kakory podczas lokalnych imprez.

Smak i podanie

Kakory najlepiej smakują ciepłe, prosto z piekarnika.

• W wersji postnej polej je olejem lnianym.
• Klasycznie podaje się je z gęstą śmietaną.
• Poza postem pasują do nich skwarki ze słoniny z cebulą.
• Na słodko można je podać z sosem owocowym.
• Dobrym dodatkiem jest szklanka zsiadłego mleka lub maślanki.

Przepis: kakory z marchewką

Na około 12 sztuk. Czas: około 1,5 godziny.

Składniki

• Ciasto: 1 kg ugotowanych i ostudzonych ziemniaków, około 250 g mąki pszennej, 1 łyżeczka soli
• Farsz: 4 średnie marchewki, 1 duża cebula, 2 łyżki oleju, sól, pieprz
• Do blachy: 1 łyżka oleju
• Do podania: śmietana, olej lniany lub skwarki ze słoniny z cebulą

Przygotowanie

1. Marchewki obierz, ugotuj do miękkości i zetrzyj na tarce o dużych oczkach.
2. Cebulę pokrój w piórka i zeszklij na oleju. Dodaj marchew, podsmaż kilka minut i dopraw solą oraz pieprzem. Ostudź.
3. Ziemniaki przeciśnij przez praskę, dodaj mąkę i sól, a następnie zagnieć gładkie ciasto.
4. Uformuj wałek grubości około 5 cm i pokrój go na kawałki długości około 8 cm.
5. Każdy kawałek spłaszcz dłonią na placek, nałóż łyżkę farszu i zlep brzegi, formując owalny kotlet.
6. Ułóż kakory na blasze posmarowanej olejem, łączeniem do dołu.
7. Piecz w piekarniku nagrzanym do 200°C przez około 30 minut, aż się zarumienią.
8. Podawaj ze śmietaną, olejem lnianym lub skwarkami z cebulą.

Ciasto nie może być zbyt luźne, bo kakory rozpłyną się w piekarniku. Jeśli lepi się do rąk, podsyp je odrobiną mąki, ale nie przesadzaj, żeby nie straciło miękkości.

Gdzie spróbować

Dobrą bazą do poznawania kuchni nadbużańskiej jest Biała Podlaska, skąd blisko do Terespola i Łobaczewa Małego. Kakorów warto szukać podczas dożynek, odpustów i festynów w gminie Terespol, gdzie lokalne gospodynie częstują dawnymi potrawami.

Kakory z Łobaczewa Małego to kuchnia kresowa w najprostszym wydaniu: ziemniaki, marchew i cebula zamienione w złociste kotlety, które smakują równie dobrze w post, jak i od święta.

Jeśli widzisz błąd we wpisie — napisz proszę do redakcji pod adres info@nietylkopierogi.pl: