Gęś owsiana z Bogusławic

Gęś owsiana z Bogusławic to duża, dobrze umięśniona tuszka o wadze od 5,5 do 7 kilogramów i długości ponad 40 centymetrów. Mięso jest ciemnoczerwone, soczyste i aromatyczne, a skóra po upieczeniu staje się złocista i chrupiąca. Gęsi tuczy się przez ostatnie tygodnie wyłącznie owsem, co nadaje mięsu delikatność i charakterystyczny smak. Produkt pochodzi z Bogusławic w okolicach Piotrkowa Trybunalskiego i od 2008 roku figuruje na Liście Produktów Tradycyjnych (LPT) prowadzonej przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Biała gęś kołudzka

W Bogusławicach hoduje się białą gęś kołudzką, rasę wyhodowaną w Instytucie Zootechniki w Zakładzie Doświadczalnym Kołuda Wielka. Ptaki są duże, odporne i dobrze rosną na pastwisku. W regionie piotrkowskim i tomaszowskim gęsi tuczy się w ten sposób od ponad 30 lat, a doświadczenie hodowców przekazywane jest z pokolenia na pokolenie.

Hodowla od lat 60.

Początki hodowli gęsi w Bogusławicach sięgają wczesnych lat 60. XX wieku. Ptaki trafiały do Tomaszowskich Zakładów Drobiarskich, o czym świadczy zachowany przelew z 1978 roku. W 1999 roku stado podstawowe liczyło 64 samce i 244 samice. Dziś gospodarstwa kontynuują tradycję, łącząc wypas na łąkach z tradycyjnym tuczem.

Owies na finiszu

Tucz trwa od czterech do pięciu miesięcy. Przez większość tego czasu gęsi pasą się na trawie, a w ostatnich trzech tygodniach dostają wyłącznie owies. Ziarno sprawia, że mięso staje się kruche, tłuszcz równomiernie przerasta tkankę, a smak jest pełniejszy niż u ptaków karmionych paszą przemysłową. Właśnie ten etap daje nazwę produktowi i odróżnia go od zwykłej gęsiny.

Gęsi w dawnym gospodarstwie

Na wsi gęś była zwierzęciem niezwykle cennym. Z jej piór i puchu robiono pierzyny i poduszki, a jesienne i zimowe pierzawki, czyli wspólne darcie pierza, były okazją do spotkań sąsiadek, opowieści i śpiewu. Gęsi tłuszcz przechowywano w kamionkowych garnkach i wykorzystywano nie tylko w kuchni, ale też w medycynie ludowej – smarowano nim piersi przy przeziębieniu i spierzchnięte dłonie. Mięso pieczono od święta, a z podrobów i krwi przygotowywano czerninę.

Tradycje kulinarne przetrwały w gospodarstwach regionu. Potrawa nazywana gęsiną po bogusławicku, przygotowywana w gospodarstwie agroturystycznym, zdobyła w 2005 roku drugą nagrodę w konkursie Nasze Kulinarne Dziedzictwo.

Jak przygotować i podawać

Gęś owsiana najlepiej smakuje pieczona w całości lub w częściach. Tuszkę naciera się solą, majerankiem i czosnkiem, a do środka wkłada jabłka. Pieczenie w niższej temperaturze przez kilka godzin pozwala wytopić tłuszcz i uzyskać chrupiącą skórkę.

• Z modrą kapustą zasmażaną lub duszoną z jabłkami.
• Z kluskami śląskimi, pyzami albo ziemniakami pieczonymi w gęsim tłuszczu.
• Z żurawiną lub konfiturą z pigwy.
• Wytopiony smalec gęsi wykorzystasz do smażenia ziemniaków i na kanapki.

Sezon na gęsinę

Tradycyjnie gęsina trafia na stoły jesienią, a sezon otwiera Dzień Świętego Marcina, 11 listopada. W wielu miastach Polski organizuje się wtedy wydarzenia poświęcone gęsim potrawom, a restauracje wprowadzają specjalne menu. To najlepszy moment, by poszukać gęsi owsianej z Bogusławic.

Gdzie spróbować

Bogusławice leżą w gminie Sulejów w powiecie piotrkowskim. Okolica sprzyja wycieczkom: w Sulejowie warto zobaczyć opactwo cystersów, a nad Zalewem Sulejowskim wypocząć nad wodą. Bazą może być Piotrków Trybunalski z zabytkowym rynkiem albo Tomaszów Mazowiecki z Niebieskimi Źródłami. Gęsinę najłatwiej spróbować podczas jesiennych festynów, targów produktów regionalnych i w gospodarstwach agroturystycznych.

Gęś owsiana z Bogusławic łączy łąkę, owies i cierpliwość hodowców. To smak jesieni, który najlepiej poznać przy świątecznym stole.

Jeśli widzisz błąd we wpisie — napisz proszę do redakcji pod adres info@nietylkopierogi.pl: