Nalewki staropolskie wiśniowe z Łomianek

Nalewki staropolskie wiśniowe z Łomianek mają barwę ciemnego bordo, które pod światło wpada w granat. Są klarowne, gęste i pachną dojrzałymi owocami oraz pestkami. W kieliszku nalewka wiśniowa z Łomianek może mieć wersję słodko-kwaśną, wzbogaconą miodem, skórką pomarańczy lub śliwką, albo wytrawną, w której dominuje czysta wiśnia. Od maja 2018 roku te trunki figurują na Liście Produktów Tradycyjnych (LPT) jako przykład mazowieckiej sztuki domowego nalewkarstwa.

Wiśnia nadwiślanka

Sercem nalewki jest owoc. Wytwórcy z Łomianek sięgają po nadwiślankę – lokalną wiśnię sokową, która rozmnaża się z odrostów i od pokoleń rośnie w przydomowych sadach w pasie Doliny Wisły. Owoce są drobne, ciemne i bardzo aromatyczne, z wyraźną kwasowością. Właśnie ta kwasowość sprawia, że nalewka nie jest mdła, a słodycz cukru czy miodu ma z czym się zrównoważyć. Wiśnie dojrzewają na przełomie czerwca i lipca, a w dawnych domach ich zbiór oznaczał początek letnich prac w spiżarni.

Z dawnych poradników gospodyń

Nalewki wiśniowe należały do najbardziej cenionych trunków staropolskiego domu. Przepisy przekazywano z pokolenia na pokolenie, a z czasem trafiały do drukowanych poradników. Wspomina o nich m.in. Marta Norkowska w książce „Spiżarnia i zapasy zimowe” z 1911 roku, w której opisuje sposoby przygotowywania wiśniówki i innych domowych nalewek. Butelka wiśniówki stała w kredensie na specjalne okazje: imieniny, święta i wizyty gości.

Jak powstaje

Wyrób zaczyna się od drylowania wiśni. Owoce zalewa się mocnym alkoholem w szklanym gąsiorze, a wyjęte pestki trafiają osobno do słabszego alkoholu. Po pewnym czasie nastaw z pestek łączy się z wiśniami – to on nadaje nalewce charakterystyczną, lekko migdałową nutę. Gąsior stoi na słońcu aż do późnej jesieni, a owoce powoli oddają barwę i aromat.

W zależności od wersji do nastawu dodaje się miód lipowy, skórkę pomarańczy albo śliwki. Później nalewkę zlewa się znad owoców, odstawia do leżakowania, filtruje i butelkuje. Najlepsze partie dojrzewają latami – w łomiankowskiej wytwórni minimalny czas leżakowania wynosi trzy lata.

Wyrób i sprzedaż nalewek wymagają odpowiednich zezwoleń, a ich spożywanie jest przeznaczone wyłącznie dla osób pełnoletnich. Pij odpowiedzialnie.

Rodzinna tradycja z Łomianek

Wiśniowe nalewki z Łomianek wytwarza rodzinna firma Karola Majewskiego, działająca pod nazwą Nalewki Staropolskie. W 2004 roku jako pierwsza w Polsce uzyskała zezwolenia na wyrób nalewek metodą domową w składzie podatkowym, a jej produkty mają certyfikaty Slow Food. W 2007 roku Wiśniowa Tradycyjna otrzymała Godło „Teraz Polska”, a od 2013 roku firma należy do sieci Dziedzictwa Kulinarnego Mazowsze.

Jak podawać

Wiśniówkę podaje się w małych kieliszkach, w temperaturze pokojowej. Najlepiej smakuje powoli, po posiłku.

  • Do deseru: sernika, makowca, ciasta czekoladowego.
  • Obok deski serów pleśniowych i orzechów.
  • Na świątecznym stole, do kawy po wigilijnej kolacji.
  • Jako kilka kropli do sosu do dziczyzny lub kaczki.

Ciemna butelka i chłodne miejsce pozwalają zachować kolor i aromat na długo. Z wiekiem nalewka staje się łagodniejsza i bardziej harmonijna.

Łomianki na mapie wycieczek

Łomianki leżą tuż za Warszawą, między Wisłą a Kampinoskim Parkiem Narodowym. Latem wiśniowe sady w Dolinie Wisły kwitną i owocują, a szlaki puszczańskie zapraszają na rower i spacery. Wizytę u lokalnego wytwórcy łatwo połączyć z wycieczką za miasto i zabrać butelkę jako pamiątkę.

Kieliszek wiśniówki z nadwiślanki to smak mazowieckiego sadu zamknięty na lata – dokładnie tak, jak robiły to gospodynie sprzed ponad stu lat.

Gdzie kupić

Jeśli widzisz błąd we wpisie — napisz proszę do redakcji pod adres info@nietylkopierogi.pl:

Źródła:

Zobacz też