Paszteciki niedrzwickie z kapustą i pieczarkami
Paszteciki niedrzwickie to drożdżowe bułeczki z makiem, nadziewane kiszoną kapustą i pieczarkami. Poznaj ich historię z Niedrzwicy Dużej, smak i domowy przepis.
Paszteciki niedrzwickie z kapustą i pieczarkami to niewielkie, owalne bułeczki z ciasta drożdżowego, mierzące około 3 na 5 centymetrów i mające 2,5–3 centymetry wysokości. Ich skórka jest ciemnozłocista i błyszcząca, a wierzch obsypany makiem. W środku kryje się jasnobrązowy farsz z kiszonej kapusty i pieczarek, w którym słodycz ciasta spotyka się z lekko pikantną, kwaśną nutą. Przysmak pochodzi z gminy Niedrzwica Duża, położonej na południowy zachód od Lublina, a na Listę Produktów Tradycyjnych (LPT) trafił 19 października 2012 roku.
Skąd wzięły się paszteciki z Niedrzwicy
Niedrzwica Duża to gmina o rolniczym charakterze, leżąca na Wyżynie Lubelskiej, wśród pól, sadów i niewielkich lasów. Tutejsze gospodynie od pokoleń piekły na święta i rodzinne uroczystości drożdżowe wypieki, a paszteciki z kapustą były jednym z najbardziej lubianych. Szczególnie popularne stały się w latach 70. XX wieku, kiedy wypiekano je w okolicy na większą skalę i sprzedawano także poza gminą. W latach 80. produkcja zamarła, ale przepis przetrwał w domach. Po 2000 roku paszteciki wróciły dzięki lokalnym gospodyniom, a podczas konkursów kulinarnych zdobyły wiele wyróżnień i nagród.
Pierwotnie farsz przygotowywano wyłącznie z kiszonej kapusty. Pieczarki pojawiły się w nim później, gdy stały się łatwo dostępne. Nadały nadzieniu łagodniejszy, grzybowy aromat i sprawiły, że paszteciki zaczęły smakować także tym, którzy nie przepadają za wyraźną kwaśnością kapusty.
Kapusta, która nie może być gorzka
Sekret pasztecików tkwi w starannym przygotowaniu kapusty. Kiszoną kapustę gotuje się kilkakrotnie, za każdym razem wymieniając wodę. Dzięki temu traci nadmiar kwasu i goryczki, a pozostaje miękka i delikatna. Następnie odciska się ją i drobno sieka. Pieczarki również kroi się ręcznie, a potem dusi z cebulą, aż odparuje z nich woda. Dopiero tak przygotowane składniki łączy się, doprawia solą i pieprzem, a niekiedy także odrobiną cukru, która podkreśla słodko-pikantny charakter farszu.
Ręczne siekanie ma znaczenie. Farsz nie jest gładką pastą, tylko ma wyczuwalne kawałki kapusty i grzybów, co odróżnia paszteciki niedrzwickie od wielu fabrycznych wypieków z nadzieniem.
Jak powstają paszteciki
Ciasto zagniata się z mąki pszennej, mleka, drożdży, tłuszczu, odrobiny cukru i soli. Po wyrośnięciu rozwałkowuje się je na prostokąty, nakłada wzdłuż pas farszu i zwija w rulon. Rulon kroi się na kawałki o długości kilku centymetrów, które układa się na blasze łączeniem do dołu. Po krótkim napuszeniu paszteciki smaruje się żółtkiem, posypuje makiem i piecze w gorącym piekarniku około 20 minut, aż nabiorą ciemnozłotego koloru.
Smak i podanie
Świeże paszteciki są miękkie, puszyste i pachną drożdżami, a skórka lekko chrupie dzięki makowi. Ciasto jest delikatnie słodkie, farsz kwaskowy i grzybowy, z pieprzną nutą. W Niedrzwicy jada się je przede wszystkim w okresie Bożego Narodzenia, jako dodatek do czerwonego barszczu, ale pojawiają się też na stołach podczas wesel, chrzcin i innych rodzinnych uroczystości.
- Do czerwonego barszczu – zamiast uszek lub krokietów.
- Na zimno – jako przekąska na wyjazd lub do pracy.
- Odgrzane w piekarniku – do zupy grzybowej albo żurku.
Przepis: paszteciki z kapustą i pieczarkami
Na około 30 sztuk.
Składniki
Ciasto:
- 500 g mąki pszennej
- 25–30 g świeżych drożdży
- 250 ml ciepłego mleka
- 1 jajko
- 50 g roztopionego masła lub margaryny
- 1 łyżka cukru
- 1 łyżeczka soli
Farsz:
- 500 g kiszonej kapusty
- 400 g pieczarek
- 1 duża cebula
- 1 liść laurowy i 4 ziarna ziela angielskiego
- 2 łyżki oleju
- sól, pieprz, szczypta kminku
Do posmarowania:
- 1 żółtko roztrzepane z łyżką mleka
- 2 łyżki maku
Przygotowanie
- Kapustę zalej wodą, zagotuj i odcedź. Powtórz to jeszcze raz, a potem gotuj ją w świeżej wodzie z liściem laurowym i zielem około 40 minut. Odcedź, odciśnij i drobno posiekaj.
- Cebulę i pieczarki pokrój drobno i duś na oleju, aż odparuje woda. Połącz z kapustą, dopraw solą, pieprzem i kminkiem. Całkowicie ostudź.
- Drożdże rozetrzyj z cukrem i częścią mleka, dodaj łyżkę mąki i odstaw na 10 minut.
- Do mąki dodaj zaczyn, resztę mleka, jajko, sól i masło. Wyrabiaj, aż ciasto będzie gładkie i elastyczne. Odstaw do wyrośnięcia na około godzinę.
- Ciasto podziel na trzy części i każdą rozwałkuj na prostokąt. Wzdłuż dłuższego boku ułóż pas farszu i zwiń ciasno w rulon.
- Rulony pokrój na kawałki długości 3–4 cm i ułóż na blasze łączeniem do dołu. Odstaw na 15 minut.
- Posmaruj żółtkiem, posyp makiem i piecz w 200°C przez 18–20 minut, aż paszteciki ładnie się zrumienią.
Gdzie spróbować
Paszteciki niedrzwickie można kupić u lokalnych wytwórców oraz spotkać na jarmarkach, dożynkach i festynach w gminie Niedrzwica Duża i w całym powiecie lubelskim. Pojawiają się także na przedświątecznych kiermaszach i targach produktów regionalnych w Lublinie. Najwygodniej zaplanować wyprawę z Lublina, skąd do Niedrzwicy Dużej jest około 20 kilometrów. Przy okazji warto zajrzeć na lubelskie Stare Miasto i do okolicznych sadów, które jesienią pachną jabłkami.
Paszteciki niedrzwickie to dowód, że prosta kiszona kapusta i garść grzybów mogą stać się świątecznym przysmakiem. Talerz czerwonego barszczu z dwoma pasztecikami to smak lubelskiej Wigilii, który warto poznać.
Jeśli widzisz błąd we wpisie — napisz proszę do redakcji pod adres info@nietylkopierogi.pl:
- Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Paszteciki niedrzwickie z kapustą i pieczarkami – Lista Produktów Tradycyjnych, wpis 2012
- Weganon, Paszteciki niedrzwickie z kapustą i pieczarkami
