Pasztet domowy z Dworu Zygmunty

Pasztet domowy z Dworu Zygmunty ma chropowatą, zarumienioną powierzchnię w złocistobrązowym kolorze, a na przekroju jest jasnobeżowy, z widocznymi drobinkami warzyw i przypraw. Najczęściej ma kształt prostokąta, bo przyjmuje formę blaszki, w której się go piecze. Konsystencja jest zwarta, a jednocześnie smarowna, dzięki czemu pasztet łatwo kroić w cienkie plastry. Smak jest delikatny, z wyraźnym aromatem przypraw, suszonych grzybów i pieczonego mięsa. Od 29 marca 2018 roku wyrób znajduje się na Liście Produktów Tradycyjnych (LPT) prowadzonej przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Świąteczny wyrób z ziemi garwolińskiej

Na terenie powiatu garwolińskiego pasztet był potrawą bardzo rozpowszechnioną. Przygotowywano go niemal w każdym gospodarstwie, przede wszystkim przed Wielkanocą i Bożym Narodzeniem, gdy w domach gromadzono zapasy na świąteczny stół i przyjmowano gości. Pieczony w dużej blasze pasztet starczał na kilka dni, a kolejne plastry trafiały na talerze podczas śniadań i kolacji świątecznych.

Rodzaj mięsa zależał od tego, co było pod ręką. Używano wieprzowiny, drobiu, a także mięsa zajęczaków, dzięki czemu każdy pasztet mógł smakować nieco inaczej. Wspólne były jednak przyprawy i dodatki, które nadawały mu charakterystyczny, wiejski aromat.

Gęsiarka, maszynka i piekarnik

Dawny sposób przyrządzania pasztetu dobrze pokazuje rytm pracy w wiejskiej kuchni. Mięso krojono w kostkę i układano w specjalnym garnku zwanym gęsiarką. Dodawano do niego warzywa, suszone grzyby, przyprawy i odrobinę wody, a następnie gotowano do miękkości. Osobno na patelni podsmażano wątróbkę, do której przekładano ugotowane mięsa. Bułkę tartą moczono w sosie, jaki powstał podczas gotowania.

Wszystko przekręcano przez maszynkę dwa lub trzy razy, aby masa była gładka. Doprawiano ją jajami, solą kamienną, świeżo zmielonym pieprzem i gałką muszkatołową, przekładano do blaszki wyłożonej papierem, posypywano z wierzchu bułką tartą i pieczono, aż pasztet nabrał złotego koloru i chrupiącej skórki. Ta skórka do dziś jest jednym z jego znaków rozpoznawczych.

Wyroby mięsne pieczone i przechowywane w domu wymagają odpowiedniej higieny, kontroli temperatury i szybkiego schłodzenia, dlatego bezpieczniej sięgnąć po pasztet od sprawdzonego wytwórcy niż eksperymentować bez doświadczenia.

Nagroda dla dworu

W 2017 roku pasztet domowy z Dworu Zygmunty zajął pierwsze miejsce w konkursie Najlepszy produkt tradycyjny wschodniego Mazowsza. Wyróżnienie potwierdziło, że dawna receptura z ziemi garwolińskiej wciąż ma swoich zwolenników i dobrze broni się na tle innych wyrobów regionu. Zygmunty to niewielka miejscowość w gminie Łaskarzew, a dwór prowadzi dziś gospodarstwo agroturystyczne specjalizujące się w tradycyjnej kuchni polskiej.

Jak podawać pasztet

Na wiejskim stole pasztet był przede wszystkim przystawką. Kroi się go w plastry o grubości około centymetra, tak by każdy kawałek miał fragment zarumienionej skórki.

• Klasycznie: z żurawiną, która dobrze równoważy smak pieczonego mięsa.
• Z ćwikłą, czyli buraczkami z chrzanem.
• Z ogórkiem kiszonym albo marynowanymi grzybkami.
• Na świeżym, żytnim pieczywie z odrobiną masła.

Pasztet najlepiej smakuje wyjęty z lodówki kilka minut przed podaniem, gdy aromat przypraw i grzybów staje się wyraźniejszy. Pasuje także na świąteczny półmisek wędlin, obok jajek faszerowanych i sałatki jarzynowej.

Gdzie spróbować

Zygmunty leżą kilka kilometrów od Łaskarzewa i kilkanaście od Garwolina, w spokojnej okolicy w pobliżu lasu, około 80 kilometrów od Warszawy. Dwór oferuje noclegi i domowe wyżywienie oparte na tradycyjnych przepisach, a na jego terenie znajdują się staw rybny i miejsce na ognisko. To dobry przystanek podczas wycieczki po wschodnim Mazowszu, gdzie warto szukać także innych produktów z Listy Produktów Tradycyjnych.

Plaster pasztetu z żurawiną przypomina, że wiejska kuchnia potrafiła z prostych składników stworzyć potrawę godną najważniejszych świąt w roku.

Gdzie kupić

• Dwór Zygmunty (agroturystyka, Robert Seremak) — Zygmunty 22, 08-450 Łaskarzew, tel. 502 740 403

Jeśli widzisz błąd we wpisie — napisz proszę do redakcji pod adres info@nietylkopierogi.pl: