Razówka z Kozienic

Razówka z Kozienic to chleb, który przyciąga wzrok błyszczącą, złocistobrązową skórką, czasem przeciętą lekkimi pęknięciami. Bochenek waży około 630 gramów i może być podłużny, okrągły albo pieczony w formie, wtedy na przekroju jest kwadratowy z lekkim wybrzuszeniem ku górze. Pod chrupiącą, lekko twardą skórką kryje się jasnobrązowy, elastyczny miąższ o równomiernej porowatości. Smak jest aromatyczny, z wyraźną, przyjemną kwaskowością, którą daje naturalny zakwas. Od 30 listopada 2017 roku chleb znajduje się na Liście Produktów Tradycyjnych (LPT) prowadzonej przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Spółka i żurek

Na Ziemi Kozienickiej chleb pieczono najczęściej z mąki żytniej razowej albo z mąki mieszanej, którą nazywano „spółką”. Na jej przygotowanie przeznaczano jeden korzec żyta i pół korca pszenicy. Właśnie na takim połączeniu opiera się receptura razówki: mąka żytnia razowa i pszenna, a do tego luźny zakwas zwany żurkiem, czyli mieszanina mąki żytniej i wody, którą pozostawia się na wiele godzin do fermentacji. Dzięki żurkowi chleb się nie kruszy, dłużej zachowuje świeżość i ma swój charakterystyczny, lekko kwaśny smak.

Skład jest krótki: kwas żytni razowy, mąka żytnia razowa typ 2000, mąka pszenna typ 750, drożdże, sól i woda. Dokładne proporcje oraz przebieg wypieku pozostają tajemnicą piekarzy, ale zasada jest prosta: bez konserwantów i bez sztucznych polepszaczy. Razowa mąka powstaje z całego ziarna, razem z zewnętrzną okrywą, dlatego chleb jest ciemniejszy i bardziej sycący niż pieczywo z jasnej mąki.

Chleb przy zaręczynach

W kulturze polskiej i słowiańskiej chleb był nie tylko pożywieniem, lecz także znakiem dostatku i pomyślności, a jego pieczenie i krojenie otaczało wiele przesądów. W okolicach Kozienic bochenek odgrywał ważną rolę podczas rodzinnych uroczystości. Przy zaręczynach młodzi siadali naprzeciwko siebie, a ich ręce związywano chustką na bochnie chleba i skrapiano święconą wodą. Potem chleb przekrawano na pół i solono. Jedną część zjadali narzeczeni, drugą dzielono między gości. Mówiono, że kto pierwszy zje swój kawałek, ten będzie rządził w domu.

Piekarnia z tradycją

Razówkę wypieka kozienicka piekarnia przy ulicy Radomskiej, której historia w mieście sięga 1937 roku. Chleb wprowadził do produkcji w 1989 roku założyciel spółki, mistrz piekarski Stefan Szeliga, opierając się na przepisie znanym w okolicy od pokoleń. Przez ponad ćwierć wieku działalności upieczono ponad sto ton razówki. Piekarnia promuje swój chleb podczas lokalnych festynów i kiermaszy, a także na Dożynkach Kozienickich.

Przepis: pasta twarogowa z rzodkiewką na razówce

Na 4 porcje.

Składniki

  • 8 kromek razówki
  • 250 g twarogu półtłustego
  • 3 łyżki gęstej śmietany
  • 1 pęczek rzodkiewki
  • 1 pęczek szczypiorku
  • 1 mały ogórek kiszony
  • sól i świeżo mielony pieprz
  • masło do posmarowania

Przygotowanie

  1. Twaróg rozgnieć widelcem i wymieszaj ze śmietaną na gładką pastę.
  2. Rzodkiewki pokrój w drobną kostkę, szczypiorek posiekaj, ogórek zetrzyj i odciśnij.
  3. Dodaj warzywa do twarogu, dopraw solą i pieprzem.
  4. Kromki razówki lekko podpiecz na suchej patelni lub w tosterze.
  5. Posmaruj je cienko masłem, nałóż pastę i udekoruj plasterkami rzodkiewki.

Gdzie spróbować

Kozienice leżą na skraju Puszczy Kozienickiej, jednego z największych kompleksów leśnych Mazowsza, kilkanaście kilometrów od Wisły. Razówkę najłatwiej kupić w samym mieście, ale warto też szukać jej na stoiskach podczas lokalnych imprez. Szczególną okazją jest Dzień Ogórka, kozienickie święto, na którym chleb dobrze towarzyszy kiszonym ogórkom. Wizytę można połączyć ze spacerem po parku pałacowym i wycieczką rowerową po leśnych duktach puszczy.

Kromka razówki z masłem i solą to najprostszy sposób, by poczuć, jak smakował chleb na Ziemi Kozienickiej. Ten bochenek nie potrzebuje wielu dodatków.

Gdzie kupić

  • Piekarnia L. Szeliga & A. Nercz & M. Żarłak — ul. Radomska 31 i ul. Radomska 35, 26-900 Kozienice, tel. 48 382 02 34, e-mail: piekarnia.kozienice@gmail.com

Jeśli widzisz błąd we wpisie — napisz proszę do redakcji pod adres info@nietylkopierogi.pl:

Źródła:

Zobacz też