Ser twarogowy z Olesna

Biała, lekko kremowa krajanka sera o wadze od 400 do 800 gramów, zwarta, ale przy krojeniu lekko krucha. W smaku łagodna, z delikatną kwaskowatością świeżego nabiału. To ser twarogowy z Olesna, wyrabiany w Oleśnie na Opolszczyźnie bez żadnych dodatków. Od 30 października 2013 roku figuruje na Liście Produktów Tradycyjnych (LPT) w kategorii produktów mlecznych.

Jak wygląda i smakuje

Ser twarogowy z Olesna to jednolita masa bez grudek, najczęściej w formie krajanki, czyli bloku o kształcie zbliżonym do prostopadłościanu lub klina. Jego barwa jest biała do lekko kremowej, a powierzchnia matowa. Konsystencja jest zwarta, ale lekko krucha – ser daje się kroić w plastry i jednocześnie łatwo rozgnieść widelcem. Smak jest łagodny, lekko kwaśny, typowy dla twarogu z ukwaszonego mleka, a zapach czysty i mleczny. Ser nie zawiera żadnych dodatków – powstaje wyłącznie z mleka.

Olesno i rolnicza okolica

Olesno leży na skrzyżowaniu dawnych szlaków handlowych – bursztynowego i królewskiego. Położenie przy ważnych drogach sprzyjało handlowi i rozwojowi miasta. Powiat oleski od zawsze miał charakter rolniczy, z licznymi gospodarstwami hodującymi krowy mleczne. Mleko było podstawą wyżywienia na wsi, a z jego nadwyżek wyrabiano masło i sery. W 1907 roku powstała w Oleśnie mleczarnia, a od 1 lipca 1957 roku działa tu Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Oleśnie, która produkuje ser twarogowy z Olesna i masło z Olesna.

Jak dawniej robiono twaróg

Opis domowego wyrobu twarogu zachował się w relacjach mieszkańców regionu. Mleko odstawiano, by zebrała się śmietana – tak powstawał podstój. Zebraną śmietanę przeznaczano na masło, a odtłuszczone mleko zostawiano, aż się zsiadło. Następnie ogrzewano je na piecu, aż oddzieliła się serwatka. Serwatki nie marnowano – pito ją albo dodawano do ciasta na chleb.

Ścięty skrzep przekładano do płóciennych worków i odwieszano, by ociekł. Później worek z serem kładziono na desce i przyciskano kamieniem, który wyciskał resztę serwatki i nadawał serowi zwarty kształt. Tak powstawała krajanka, którą jedzono na świeżo lub odkładano na kolejne dni.

Jak powstaje dziś

Współczesna produkcja w oleskiej spółdzielni odbywa się w nowoczesnym zakładzie, ale opiera się na tej samej zasadzie. Mleko jest ukwaszane, skrzep podgrzewany i oddzielany od serwatki, a następnie prasowany do postaci krajanki. Ser nie zawiera dodatków, konserwantów ani zagęstników. Wyrób otrzymał Godło Promocyjne „Agro Polska”, przyznawane produktom spożywczym wyróżniającym się jakością.

Czym jest krajanka

Słowo krajanka pochodzi od krajania, czyli krojenia. Oznacza ser w zwartym bloku, który da się pokroić nożem w plastry, w odróżnieniu od twarogu rozdrobnionego, sprzedawanego w kubkach lub woreczkach. Właśnie w takiej postaci ser twarogowy z Olesna trafia najczęściej do sprzedaży. Kształt krajanki jest pozostałością dawnego wyrobu, kiedy ser prasowano w płóciennym worku pod kamieniem. Taki blok łatwiej było przechować, przewieźć i podzielić na porcje dla całej rodziny.

Jak go wykorzystać

Ser twarogowy z Olesna najlepiej smakuje w prostych połączeniach. Na Śląsku je się go na chlebie ze szczypiorkiem i rzodkiewką, ze śmietaną albo z miodem. To także podstawowy składnik serników, kołocza z serem, pierogów i naleśników. Dobrze sprawdza się też jako dodatek do ziemniaków – rozgnieciony ze śmietaną, szczypiorkiem i odrobiną soli. Przechowuj ser w lodówce, owinięty w papier lub w pojemniku, i zjedz w ciągu kilku dni, póki jest świeży.

Gdzie kupić

Jeśli widzisz błąd we wpisie — napisz proszę do redakcji pod adres info@nietylkopierogi.pl:

Źródła:

Zobacz też