Śliwowica wyborna

Śliwowica wyborna to przedni destylat ze śliw węgierek, wytwarzany na Chełmskiej Górze nad Rabą według starego przepisu. Jest bezbarwna jak woda źródlana albo — jeśli dojrzewa w dębowej beczce — nabiera żółtawego, słomkowego odcienia. Ma wysoką moc: 60 lub 70 procent alkoholu, a w zapachu i smaku dominują dojrzałe węgierki. Od 2006 roku trunek figuruje na Liście Produktów Tradycyjnych (LPT) prowadzonej przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Czym jest śliwowica wyborna

Śliwowica to wódka owocowa otrzymywana przez destylację przefermentowanych śliwek. W wersji wybornej podstawą są węgierki — późne, ciemnogranatowe śliwki o zwartym, słodkim miąższu, które łatwo oddzielają się od pestki. Dobrze dojrzałe owoce mają dużo cukru i intensywny aromat, a to przekłada się na jakość destylatu. Gotowy trunek jest klarowny, ma płynną konsystencję i długi, owocowy finisz. Wersja przechowywana w dębie zyskuje łagodniejszy charakter i delikatne nuty drewna.

Jak powstaje

Śliwki zbiera się jesienią, gdy są w pełni dojrzałe. Owoce trafiają do kadzi, gdzie fermentują, a cukier zamienia się w alkohol. Zacier destyluje się następnie, oddzielając frakcje tak, aby do butelki trafiła tylko najlepsza część destylatu. Część trunku leżakuje potem w beczkach dębowych, gdzie łagodnieje i zmienia barwę. Cały proces wymaga cierpliwości i doświadczenia, bo o jakości decyduje zarówno dojrzałość owoców, jak i staranność destylacji.

Produkcja napojów spirytusowych podlega przepisom akcyzowym, dlatego legalną śliwowicę wytwarzają wyłącznie zarejestrowani producenci.

Śliwy w małopolskich sadach

Małopolska od dawna słynie z sadów śliwowych. Węgierki rosną w dolinach rzek i na nasłonecznionych stokach pogórza, gdzie ciepłe dni i chłodne noce sprzyjają gromadzeniu cukru w owocach. W gospodarstwach z nadmiaru śliwek robiono powidła, susz i właśnie destylaty, które przez długi czas były domowym trunkiem na święta, wesela i do poczęstunku gości. Najbardziej znaną małopolską wódką śliwkową jest śliwowica łącka z Sądecczyzny, ale tradycja wyrobu destylatów ze śliwek obejmuje także inne części regionu, w tym dolinę Raby.

Na wsi śliwowicę podawano w małych kieliszkach, na powitanie gości i podczas uroczystości rodzinnych. Dziś traktuje się ją przede wszystkim jako trunek do degustacji, który pokazuje smak lokalnych owoców.

Węgierka to odmiana szczególnie ceniona przez wytwórców destylatów. Owoce dojrzewają późno, zwykle we wrześniu, i dobrze znoszą dłuższe pozostawienie na drzewie, co pozwala im zgromadzić więcej cukru. Ich skórka zawiera dużo związków aromatycznych, a miąższ ma wyrazisty, lekko winny smak. Z tego powodu z węgierek powstają nie tylko destylaty, ale też najlepsze powidła i susz, od lat obecne w małopolskiej kuchni, zwłaszcza w okresie świątecznym. Dobra śliwowica zaczyna się więc w sadzie, od starannie wybranych i zdrowych owoców.

Jak podawać

Śliwowica wyborna to trunek mocny, dlatego degustuje się ją powoli, w niewielkich ilościach.

• W temperaturze pokojowej lub lekko schłodzona, w małych kieliszkach w kształcie tulipana, które skupiają aromat.
• Po obiedzie, jako digestif, obok suszonych śliwek lub orzechów.
• Do deski serów dojrzewających i wędlin.
• Kilka kropli do sosu śliwkowego lub ciasta ze śliwkami.

Napój przeznaczony jest wyłącznie dla osób pełnoletnich. Spożywaj odpowiedzialnie i nigdy przed prowadzeniem pojazdu.

Gdzie spróbować

Na małopolskie destylaty owocowe najłatwiej trafić podczas jarmarków i targów produktów regionalnych oraz w sklepach z lokalnymi wyrobami. Dobrą bazą do poznawania doliny Raby jest Bochnia, znana z zabytkowej kopalni soli. Jesienią, w czasie zbiorów śliwek, okolica pachnie owocami, a sady wyglądają najpiękniej.

Śliwowica wyborna łączy w sobie smak węgierek i cierpliwość wytwórców. To dobry pretekst, aby bliżej poznać małopolskie sady i ich owocowe tradycje.

Jeśli widzisz błąd we wpisie — napisz proszę do redakcji pod adres info@nietylkopierogi.pl: