Szarlotka z landsberską

Szarlotka z landsberską to prostokątne ciasto o wymiarach około 35 na 25 centymetrów i wadze blisko 3 kilogramów, z grubą warstwą jabłek między kruchymi spodem i wierzchem. Smak jest wyraźnie słodko-kwaśny, bo podstawą jest stara odmiana jabłek — reneta landsberska. Od 2013 roku ciasto figuruje na Liście Produktów Tradycyjnych (LPT) prowadzonej przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. To krajowy wykaz produktów o udokumentowanej tradycji, a nie unijny certyfikat.

Jabłko z Landsbergu

Reneta landsberska została wyhodowana w XIX wieku w Landsbergu, czyli dzisiejszym Gorzowie Wielkopolskim; odmiana pochodzi z około 1840 roku. Jabłka są duże, żółtozielone, czasem z rumieńcem, o soczystym, winnym miąższu. Świetnie nadają się do pieczenia, bo pod wpływem temperatury miękną, ale nie tracą aromatu, a ich kwasowość równoważy słodycz ciasta. Owoce źle znoszą transport, dlatego reneta landsberska rzadko trafia do dużych sieci handlowych i pozostaje jabłkiem przydomowych sadów.

Historyk regionu Jerzy Zysnarski podkreślał, że odmiana jest jednym z symboli dawnego Landsbergu. Stare drzewa wciąż rosną w sadach w okolicach Gorzowa, m.in. w Zieleńcu.

Ciasto z kursów gospodyń

Recepturę szarlotki pielęgnuje Wieńczysława Piórkowska z Gorzowa Wielkopolskiego. Recepturę przekazywano na kursach organizowanych dla kół gospodyń wiejskich, dzięki czemu przepis rozszedł się po okolicznych wsiach. Szarlotka z landsberską była piętnastym produktem z województwa lubuskiego wpisanym na Listę Produktów Tradycyjnych.

Przepis: szarlotka z renetą landsberską

Na blachę ok. 35×25 cm.

Składniki

• 500 g mąki pszennej
• 250 g zimnego masła
• 150 g cukru pudru
• 3 żółtka
• 2 łyżki kwaśnej śmietany
• 1 łyżeczka proszku do pieczenia
• 2 kg jabłek reneta landsberska (lub innej kwaśnej renety)
• 3 łyżki cukru
• 1 łyżeczka cynamonu
• 2 łyżki bułki tartej

Przygotowanie

1. Mąkę z proszkiem, masłem i cukrem pudrem posiekaj na kruszonkę, dodaj żółtka i śmietanę, szybko zagnieć.
2. Podziel ciasto na dwie części, owiń folią i schłodź przez godzinę.
3. Jabłka obierz, zetrzyj na grubych oczkach lub pokrój w kostkę, krótko podduś z cukrem i cynamonem, odsącz.
4. Większą część ciasta rozwałkuj i wyłóż na blachę, nakłuj widelcem i podpiecz 15 minut w 180°C.
5. Posyp spód bułką tartą, wyłóż jabłka, przykryj startym lub rozwałkowanym resztą ciasta.
6. Piecz ok. 45 minut w 180°C, aż wierzch się zezłoci. Przed krojeniem ostudź.

Jak podawać

• Na ciepło z bitą śmietaną lub lodami waniliowymi.
• Na zimno, oprószoną cukrem pudrem, do herbaty lub kawy.

Gdzie spróbować

Gorzów Wielkopolski to dobra baza do odkrywania północnej części Ziemi Lubuskiej: bulwary nad Wartą, katedra i Spichlerz to punkty obowiązkowe. Szarlotkę najłatwiej spotkać na jarmarkach, festynach i stoiskach kół gospodyń wiejskich, zwłaszcza jesienią, gdy w sadach dojrzewa reneta.

Szarlotka z landsberską to smak, w którym historia miasta zamknięta jest w jednym jabłku.

Stare odmiany jabłoni

Reneta landsberska należy do dawnych odmian, które wypierane były przez jabłka łatwiejsze w transporcie i przechowywaniu. Dziś stare odmiany wracają do łask dzięki sadownikom, ogrodom przydomowym i inicjatywom ratującym tradycyjne drzewa owocowe. Mają wyrazisty smak i aromat, a w kuchni sprawdzają się lepiej niż wiele nowoczesnych odmian deserowych. Jeśli nie uda się kupić renety landsberskiej, do szarlotki można wybrać inne kwaśne, twarde jabłka, które nie rozpadają się całkowicie podczas pieczenia. Ciasto najlepiej smakuje dzień po upieczeniu, gdy jabłka połączą się z kruchym spodem.

Jeśli widzisz błąd we wpisie — napisz proszę do redakcji pod adres info@nietylkopierogi.pl: