Szynka z dzika pieczona
Szynka z dzika pieczona ze Zdroiska to lubuska dziczyzna peklowana z jałowcem i majerankiem, nacierana miodem i koniakiem. Danie z LPT. Poznaj historię i przepis.
Szynka z dzika pieczona to cała szynka z kością, w kształcie elipsy, z której wystaje kość. Waży od 2 do 2,5 kilograma. Z zewnątrz ma złocisto-brązową, chrupiącą skórkę, a w przekroju jest lekko różowa. Mięso jest zwięzłe, a zarazem miękkie, soczyste i kruche. W smaku dominuje nuta słono-winna, a zapach od razu zdradza dziczyznę. 25 marca 2015 roku szynka z dzika pieczona została wpisana na Listę Produktów Tradycyjnych (LPT) w kategorii gotowych dań i potraw jako przysmak województwa lubuskiego.
Zdroisko – wieś otoczona lasem
Zdroisko to niewielka wieś w gminie Kłodawa, na północ od Gorzowa Wielkopolskiego. Ze wszystkich stron otaczają ją lasy, a ze względu na walory przyrodnicze i krajobrazowe okolica stanowi Obszar Chronionego Krajobrazu. Bogactwo lasu – grzyby, jagody, owoce runa i dzika zwierzyna – od dawna wyznaczało rytm tutejszej kuchni. Gospodynie przygotowywały przetwory i potrawy oparte na tym, co dawał las, a dziczyzna była na stole naturalnym uzupełnieniem mięsa z gospodarstwa.
Na Ziemi Lubuskiej, gdzie lasy zajmują ogromną część powierzchni regionu, potrawy z dzika, jelenia czy sarny nie są egzotyką. To codzienność wielu wsi, w których od pokoleń działają koła łowieckie i koła gospodyń wiejskich. Szynka z dzika pieczona jest jedną z najbardziej popularnych potraw przygotowywanych w okolicach Zdroiska.
Myśliwi i gospodynie
Długą tradycję mają tu zarówno koła łowieckie, które dostarczają dziczyznę, jak i koła gospodyń wiejskich. Te drugie prowadzą pokazy i kursy przyrządzania potraw z dziczyzny, ucząc, jak obchodzić się z mięsem, które jest chudsze i bardziej wymagające od wieprzowiny. Sposób przygotowania szynki potwierdza Koło Łowieckie „Wilk”: najpierw peklowanie i nacieranie przyprawami, potem odpoczynek w chłodzie, a przed pieczeniem miód, koniak i plastry surowego boczku z dzika.
Dziś przepis na szynkę z dzika pieczoną jest przekazywany młodszym pokoleniom. Dzięki temu tradycja wytwarzania tej potrawy wciąż żyje na Ziemi Lubuskiej, a szynka trafia na stoły podczas rodzinnych uroczystości, świąt i spotkań myśliwych.
Peklowanie, miód i koniak
Surową szynkę z kością najpierw pekluje się na sucho. Naciera się ją solą, majerankiem, pieprzem, czosnkiem, owocami jałowca i kminkiem, a potem odstawia w chłodne miejsce. Przed pieczeniem mięso naciera się miodem i koniakiem do smaku, a następnie obkłada świeżym, surowym boczkiem z dzika. Boczek chroni chude mięso przed wysuszeniem i oddaje mu tłuszcz w czasie pieczenia.
Po 3–4 dniach szynkę piecze się w całości przez ponad godzinę, stopniowo zmniejszając temperaturę. Najważniejszym elementem pieczenia jest polewanie mięsa sosem, który z niego wypływa. To dzięki temu skórka robi się chrupiąca, a wnętrze zostaje soczyste. Po ostygnięciu szynkę można jeść na ciepło, ale doskonale smakuje także na zimno, krojona w cienkie plastry.
Smak i podanie
- Na ciepło – w grubszych plastrach, polana sosem z pieczenia, z ziemniakami, kluskami lub kaszą.
- Na zimno – cienko krojona jak wędlina, z chrzanem, konfiturą z żurawiny lub borówki i świeżym chlebem.
- Na świątecznym stole – jako mięsna ozdoba półmiska obok domowych wędlin.
- Do towarzystwa – modra kapusta, buraczki na ciepło albo surówka z czerwonej kapusty.
Przepis: szynka z dzika pieczona
Porcje: około 10–12 osób. Czas: 3–4 dni peklowania + około 2 godziny pieczenia.
Składniki
Mięso:
- 1 szynka z dzika z kością (2–2,5 kg)
- 250 g surowego boczku z dzika (lub surowego boczku wieprzowego) w plastrach
Do peklowania na sucho:
- 2 łyżki soli (najlepiej peklowej)
- 1 łyżka suszonego majeranku
- 1 łyżeczka świeżo mielonego pieprzu
- 5 ząbków czosnku
- 15 owoców jałowca
- 1 łyżeczka kminku
Przed pieczeniem:
- 3 łyżki płynnego miodu
- 50 ml koniaku
Przygotowanie
- Szynkę opłucz, osusz i usuń z niej błony.
- Jałowiec i kminek rozgnieć w moździerzu, czosnek przeciśnij przez praskę. Wymieszaj z solą, majerankiem i pieprzem.
- Natrzyj mięso mieszanką ze wszystkich stron, włóż do naczynia, przykryj i odstaw do lodówki na 3–4 dni. Codziennie obracaj szynkę.
- W dniu pieczenia wyjmij mięso na 1 godzinę przed wstawieniem do piekarnika. Wymieszaj miód z koniakiem i natrzyj nim szynkę.
- Obłóż szynkę plastrami boczku i zwiąż sznurkiem albo przypnij wykałaczkami.
- Piecz w 200°C przez 20 minut, potem zmniejsz temperaturę do 170°C, a po kolejnych 30 minutach do 150°C. Co 15 minut polewaj mięso sosem z brytfanny.
- Piecz do uzyskania w najgrubszym miejscu 68–70°C (zwykle 1,5–2 godziny). Na ostatnie 15 minut zdejmij boczek, aby skórka się przyrumieniła.
- Wyjmij szynkę, przykryj folią i odstaw na 20 minut. Podawaj na ciepło z sosem albo całkowicie wystudzoną.
Wskazówka: dziczyznę zawsze dopiekaj do pełnej temperatury wewnętrznej i kupuj tylko mięso przebadane weterynaryjnie – termometr do mięsa to najprostsza gwarancja bezpieczeństwa i soczystości.
Gdzie spróbować
Szynkę z dzika pieczoną najłatwiej spotkać podczas lokalnych festynów, dożynek i spotkań myśliwskich w gminie Kłodawa oraz na pokazach kół gospodyń wiejskich. Dobrą bazą wypadową jest Gorzów Wielkopolski, skąd do Zdroiska i okolicznych lasów jest zaledwie kilkanaście kilometrów.
Szynka z dzika pieczona to smak lubuskiego lasu zamknięty w jednym kawałku mięsa. Peklowanie z jałowcem, miód, koniak i cierpliwe polewanie sosem sprawiają, że ta potrawa wciąż łączy myśliwych, gospodynie i ich gości.
Jeśli widzisz błąd we wpisie — napisz proszę do redakcji pod adres info@nietylkopierogi.pl:
- Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Szynka z dzika pieczona – Lista Produktów Tradycyjnych, wpis 2015
- Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Gotowe dania i potrawy – woj. lubuskie, Lista Produktów Tradycyjnych, 2020

