Werbkowickie placki z soczewicy

Werbkowickie placki z soczewicy to złociste, sycące placki z soczewicy i ziemniaków, o których mówiono, że smakują jak mięso. Poznaj ich historię i domowy przepis.

Werbkowickie placki z soczewicy mają owalny kształt, średnicę 6–8 centymetrów i grubość około centymetra. Z zewnątrz są złotobrązowe i chrupiące dzięki panierce z bułki tartej, a w środku ciemnobrązowe, zwarte i wilgotne. Powstają z ugotowanej soczewicy i ziemniaków, z dodatkiem cebuli i jajek. Pochodzą z gminy Werbkowice w powiecie hrubieszowskim, a na Listę Produktów Tradycyjnych (LPT) wpisano je 24 stycznia 2013 roku. Starsi mieszkańcy do dziś powtarzają, że dobrze usmażone placki smakują jak mięso.

Soczewica w każdym gospodarstwie

Werbkowice leżą na Kotlinie Hrubieszowskiej, w sercu żyznych czarnoziemów, które od stuleci uchodzą za jedne z najlepszych gleb w Polsce. Na tych polach udawały się pszenica, buraki cukrowe i rośliny strączkowe. Przed II wojną światową i w pierwszych latach po niej soczewicę uprawiano tu niemal w każdym gospodarstwie. Była tania, łatwa w przechowywaniu i bardzo pożywna, dlatego w kuchni pojawiała się na wiele sposobów: w zupach, farszach do pierogów i właśnie w plackach.

W domach, gdzie mięso jadano rzadko, soczewica dostarczała białka i sytości. Gospodynie z Werbkowic przyrządzały z niej placki tak aromatyczne i treściwe, że porównywano je do kotletów. Stąd wzięło się popularne powiedzenie, że placki z soczewicy smakują jak mięso, które przetrwało w okolicy do dziś.

Jak powstają werbkowickie placki

Soczewicę gotuje się do miękkości razem z kilkoma ziemniakami, a następnie przeciska przez praskę lub mieli. Na tłuszczu zrumienia się drobno pokrojoną cebulę i dodaje do masy razem z jajkami, solą i pieprzem. Z gęstej masy formuje się owalne placki, obtacza je w bułce tartej i smaży na rozgrzanym tłuszczu z obu stron, aż powstanie chrupiąca skórka. Dawniej używano do tego smalcu, dziś częściej oleju.

Proporcje są proste: na pół kilograma soczewicy przypadają mniej więcej cztery ziemniaki. To właśnie ziemniaki wiążą masę i sprawiają, że placki są delikatne w środku, a jednocześnie nie rozpadają się podczas smażenia.

Smak i podanie

Placki mają głęboki, lekko orzechowy smak soczewicy, który podkreślają słodka, przysmażona cebula i pieprz. Chrupiąca panierka kontrastuje z miękkim wnętrzem. Tradycyjnie podaje się je z sosem grzybowym, przygotowanym z leśnych grzybów, cebuli i śmietany. Takie połączenie było w okolicy uważane za pełnowartościowy obiad, także w dni postne.

  • Z sosem grzybowym – najbardziej klasycznie.
  • Z surówką z kiszonej kapusty lub kiszonym ogórkiem.
  • Na zimno – jako przekąska do chleba.

Placki z soczewicy to także dobra propozycja dla osób, które ograniczają mięso. Dzięki dużej zawartości białka i błonnika sycą na długo, a ich przygotowanie nie wymaga drogich składników.

Strączki na wschodniej Lubelszczyźnie

Soczewica była kiedyś znacznie powszechniejsza w polskiej kuchni niż dziś. Na wschodzie kraju, gdzie przenikały się wpływy polskie, ukraińskie i żydowskie, rośliny strączkowe stanowiły ważną część codziennego jadłospisu. Groch, fasola, bób i soczewica pozwalały przetrwać zimę i okresy postu, a ich nasiona długo zachowywały wartość. W Werbkowicach i sąsiednich wsiach soczewicę młócono cepami, przesiewano i przechowywano w lnianych workach na strychu. Z czasem jej uprawa zanikła, ale przepis na placki przetrwał dzięki gospodyniom, które gotują je zgodnie z domowym zwyczajem na święta wsi i konkursy kulinarne.

Przepis: placki z soczewicy z sosem grzybowym

Na około 12 placków.

Składniki

Placki:

  • 250 g suchej brązowej lub zielonej soczewicy (około 600 g po ugotowaniu)
  • 3–4 ugotowane ziemniaki
  • 1 duża cebula
  • 2 jajka
  • sól i świeżo mielony pieprz
  • bułka tarta do obtoczenia
  • olej lub smalec do smażenia

Sos grzybowy:

  • 30 g suszonych grzybów leśnych lub 300 g pieczarek
  • 1 cebula
  • 1 łyżka masła
  • 150 ml śmietany 18%
  • 1 łyżka mąki
  • sól i pieprz

Przygotowanie

  1. Soczewicę przepłucz i gotuj w niewielkiej ilości wody około 40 minut, aż będzie bardzo miękka. Odcedź.
  2. Soczewicę i ziemniaki przeciśnij przez praskę lub zmiel.
  3. Cebulę posiekaj i zrumień na łyżce oleju. Dodaj do masy razem z jajkami, dopraw solą i pieprzem. Dokładnie wymieszaj.
  4. Zwilżonymi dłońmi formuj owalne placki grubości około 1 cm i obtaczaj je w bułce tartej.
  5. Smaż na rozgrzanym tłuszczu po 3–4 minuty z każdej strony, aż się przyrumienią. Odsącz na papierowym ręczniku.
  6. Suszone grzyby namocz i ugotuj, a pieczarki pokrój. Cebulę zeszklij na maśle, dodaj grzyby i duś kilka minut, podlewając wywarem.
  7. Śmietanę wymieszaj z mąką, wlej do sosu i zagotuj, mieszając. Dopraw i podawaj z gorącymi plackami.

Gdzie spróbować

Werbkowickie placki z soczewicy można spotkać na dożynkach, festynach i spotkaniach kół gospodyń wiejskich w gminie Werbkowice, a także na targach produktów regionalnych w powiecie hrubieszowskim i w Zamościu. Najwygodniejszą bazą wypadową jest Hrubieszów, oddalony od Werbkowic o kilkanaście kilometrów. Warto przy okazji odwiedzić tamtejszą cerkiew i przejść się doliną Huczwy.

Werbkowickie placki pokazują, jak skromna soczewica potrafiła zastąpić mięso na wiejskim stole. Kilka chrupiących placków z sosem grzybowym to smak Kotliny Hrubieszowskiej.

Jeśli widzisz błąd we wpisie — napisz proszę do redakcji pod adres info@nietylkopierogi.pl:

Źródła:

Zobacz też