Sok wiśniowy z Kałęczewa

Sok wiśniowy z Kałęczewa ma głęboką, ciemnoczerwoną barwę i jest naturalnie mętny, a na dnie butelki często zbiera się osad z miąższu owoców. To sok nieklarowany, tłoczony na zimno z dojrzałych wiśni, bez dodatku cukru, o wyrazistym, kwaśnym smaku i intensywnym zapachu owoców. Pochodzi z Kałęczewa, wsi położonej w dolinie Mrogi, na skraju Parku Krajobrazowego Wzniesień Łódzkich. W 2021 roku został wpisany na Listę Produktów Tradycyjnych (LPT) prowadzoną przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Czym jest i jak go rozpoznać

Na pierwszy rzut oka ten sok różni się od klarownych napojów ze sklepowych półek. Jest gęstszy, nieprzejrzysty, a po odstaniu na dnie pojawia się warstwa drobin owocu. To znak, że nie był filtrowany ani rozcieńczany. Przed nalaniem do szklanki butelkę wystarczy delikatnie wstrząsnąć. Smak jest intensywnie wiśniowy, kwaśny, z lekką goryczką pestek i przyjemną cierpkością, która orzeźwia. Kto zna wiśnie prosto z drzewa, od razu rozpozna ten aromat.

Jak powstaje

Wiśnie zbiera się w pełni dojrzałości, gdy mają ciemną skórkę i najwięcej soku. Owoce myje się, usuwa szypułki, a następnie rozdrabnia i tłoczy na zimno. W okresie międzywojennym w tutejszych gospodarstwach do tłoczenia wykorzystywano prasy do sera, w których owoce zawinięte w płótno powoli oddawały sok. Nie dodawano cukru — sok miał zachować naturalną kwasowość. Następnie podgrzewano go w butelkach, aby przetrwał do zimy. Taką metodę pasteryzacji opisywały poradniki dla gospodyń z początku XX wieku, jak „Spiżarnia i zapasy zimowe” z 1911 roku. Dzisiejsza produkcja wciąż opiera się na tej samej zasadzie: owoce, tłoczenie, pasteryzacja i nic więcej.

Sady w dolinie Mrogi

Okolice wsi to kraina sadów. Łagodne wzniesienia, żyzne gleby i dolina rzeki sprzyjają uprawie wiśni, śliwek i jabłoni. Przetwory owocowe były ważną częścią domowej spiżarni w regionie łowickim i łódzkim, o czym pisał etnograf Jan Piotr Dekowski, badający pożywienie ludu łowickiego w latach 1880–1939. Sok wiśniowy pito zimą jako źródło witamin, dodawano go do herbaty i podawano chorym. Tradycję tę kontynuuje miejscowa tłocznia, która oprócz soku wiśniowego wytwarza także sok jabłkowy, sok pomidorowy, sok śliwkowy, syrop z czarnego bzu, konfiturę wiśniową i powidła śliwkowe — wszystkie wpisane na Listę Produktów Tradycyjnych.

Jak podawać

Sok ma intensywny smak, dlatego można go pić zarówno w czystej postaci, jak i rozcieńczony.

• Schłodzony, rozcieńczony wodą mineralną jako orzeźwiający napój latem.
• Dodany do gorącej herbaty w zimowe wieczory.
• Jako baza do kisielu, galaretki lub sosu do naleśników.
• Do polania lodów waniliowych, sernika lub kaszy manny.
• Jako składnik bezalkoholowych koktajli z miętą i cytryną.

Po otwarciu butelkę trzeba przechowywać w lodówce i zużyć w ciągu kilku dni.

Gdzie spróbować

Wieś leży w gminie Dmosin, niedaleko Brzezin i Strykowa, zaledwie kilkadziesiąt kilometrów od Łodzi. To dobre miejsce na rowerową wycieczkę po Wzniesieniach Łódzkich, z widokami na sady i doliny rzeczne. Nocleg najwygodniej znaleźć w Brzezinach, a stamtąd wyruszyć na trasy wokół Mrogi. Z Brzezin blisko też do Łodzi i jej fabrycznych zabytków. Soki z tej tłoczni pojawiają się również na jarmarkach i targach produktów regionalnych w województwie łódzkim.

Szklanka mętnego soku wiśniowego to smak sadów z doliny Mrogi, zamknięty w butelce tak, jak robiły to gospodynie sto lat temu.

Gdzie kupić

• Wiatrowy Sad – Tłocznia soków z owoców i warzyw — strona producenta, Kałęczew 14, 95-061 Dmosin, tel. 668 476 135 (pn–pt 8–16, sob 10–13)

Jeśli widzisz błąd we wpisie — napisz proszę do redakcji pod adres info@nietylkopierogi.pl: