Chleb wiejski łęczycki

Chleb wiejski łęczycki rozpoznaje się po rumianej skórce posypanej makiem i prostokątnym kształcie z zaokrąglonym wierzchem. Wypieka się go w bochenkach o wadze 0,65, 1 i 2 kilogramów, a jego miękisz ma lekko kwaśny smak typowy dla pieczywa na zakwasie. To chleb z okolic Łęczycy, który od 2006 roku figuruje na Liście Produktów Tradycyjnych (LPT) prowadzonej przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Jak wygląda i jak smakuje

Skórka jest błyszcząca, ciemnozłota, gęsto obsypana ziarenkami maku, które podczas pieczenia lekko się przypiekają i dodają orzechowego aromatu. Miękisz jest zwarty, wilgotny i sprężysty, a jego kwaskowatość nie dominuje – raczej podkreśla zbożowy smak. Dzięki zakwasowi chleb długo pozostaje świeży i nie kruszy się przy krojeniu, co dawniej miało ogromne znaczenie, bo na wsi piekło się go raz w tygodniu albo jeszcze rzadziej.

Chleb z każdego domu

Do II wojny światowej chleb pieczono w niemal każdym gospodarstwie w okolicach Łęczycy. Etnograf Jan Piotr Dekowski opisał w 1964 roku, jak wyglądał ten wypiek: przed włożeniem do pieca bochenki obmywano wodą, posypywano makiem i pieczono przez półtorej do dwóch godzin. Dzięki temu skórka nabierała połysku, a mak dobrze się jej trzymał.

Bogaty opis zostawili też Kubiakowie w pracy wydanej w 1981 roku. Ciasto zarabiano w drewnianej dzieży, a uformowane bochenki rosły w słomianych koszykach. Gospodyni sprawdzała, czy piec jest dobrze nagrzany, rzucając do środka garść mąki – jeśli szybko brązowiała, można było wsadzać chleb. Pieczywo miało także znaczenie obrzędowe: kawałek chleba zawsze trafiał do wielkanocnej święconki jako symbol dostatku i błogosławieństwa dla domu.

Zakwas, mąka i czas

Sekretem tego chleba jest cierpliwość. Zakwas musi dojrzeć, ciasto spokojnie wyrosnąć, a piec dobrze się nagrzać. Dopiero wtedy powstaje gruba, aromatyczna skórka i wilgotny środek. O jakości decydują dobra mąka i doświadczenie piekarza, który wie, kiedy ciasto jest gotowe do pieczenia, a kiedy trzeba jeszcze chwilę poczekać. Prostota składu sprawia, że każdy błąd od razu widać i czuć – dlatego łęczycki bochenek uchodzi za próbę umiejętności.

Jak podawać

• Gruba kromka z masłem i szczyptą soli – najprostsza i najlepsza.
• Ze smalcem i kiszonym ogórkiem.
• Z twarogiem, rzodkiewką i szczypiorkiem na śniadanie.
• Do żurku, zalewajki i grochówki.

Bochenek najlepiej przechowywać w lnianej ściereczce lub w chlebaku. Lekko czerstwy chleb nadaje się na grzanki albo do zapiekania.

Mak na skórce

Posypka z maku nie była tylko ozdobą. Mak uprawiano w wielu gospodarstwach regionu, a jego ziarna dodawano do ciast, klusek i świątecznych potraw. Na chlebie dawał po upieczeniu delikatnie orzechowy posmak, który dobrze komponuje się z kwaśnym miękiszem. Skórka obmyta wodą tuż przed wsadzeniem do pieca była wilgotna, więc ziarenka mocno się do niej przyklejały i nie osypywały przy krojeniu. Woda sprawiała też, że wierzch po upieczeniu ładnie błyszczał. Dziś ten detal wyróżnia łęczycki bochenek na tle innych chlebów wiejskich z Ziemi Łódzkiej i pozwala rozpoznać go na straganie już z daleka. Warto zwrócić na niego uwagę podczas zakupów na targu.

Gdzie spróbować

Łęczyca to jedno z najstarszych miast w Polsce, z gotyckim zamkiem królewskim, w którym działa muzeum, i z legendą o diable Borucie. Kilka kilometrów dalej, w Tumie, stoi romańska archikolegiata, jeden z najcenniejszych zabytków architektury w kraju. Chleb łęczycki najłatwiej kupić w miejscowych piekarniach, na targach i podczas dożynek w regionie. Spacer po zamku i wycieczka do Tumu to dobry pretekst, by wrócić do domu z bochenkiem posypanym makiem.

Chleb wiejski łęczycki przypomina, jak ważne było pieczywo w dawnym gospodarstwie. Rumiana skórka i kwaskowy miękisz to smak, który przez dziesięciolecia wyznaczał rytm wiejskiego tygodnia.

Jeśli widzisz błąd we wpisie — napisz proszę do redakcji pod adres info@nietylkopierogi.pl: