Czar pustyni

Czar pustyni to klarowny trunek o barwie od bezbarwnej po bursztynową, z wyczuwalnym zapachem zboża i delikatną słodyczą. Wytwarza się go z grochu cukrowego i skiełkowanego żyta ozimego, a jego nazwa nawiązuje do Pustyni Błędowskiej, największego w Polsce obszaru lotnych piasków. Trunek pochodzi z gminy Klucze i jest wpisany na Listę Produktów Tradycyjnych (LPT).

Jak wygląda i jak smakuje

W podstawowej wersji czar pustyni jest przejrzysty jak woda. Odmiany o barwie bursztynowej uzyskuje się, dodając skarmelizowany cukier z goździkami albo zioła, które nadają trunkowi korzenny lub ziołowy aromat. Smak jest wyrazisty, zbożowy, z lekką słodyczą grochu i żyta. To alkohol mocny, przeznaczony do degustacji w niewielkich ilościach, a nie do picia na szybko.

Każdy wytwórca ma własne proporcje składników i sposób doprawiania, dlatego czar pustyni z różnych domów może się nieco różnić aromatem i barwą. Porównanie kilku wersji bywa więc ciekawym doświadczeniem dla miłośników regionalnych trunków.

Groch, żyto i jurajska woda

Do wyrobu używa się suchego grochu cukrowego, skiełkowanego żyta ozimego, cukru oraz wody z jurajskich i triasowych warstw wodonośnych, z których słynie okolica. Z tych składników przygotowuje się zacier, który fermentuje, a następnie jest cedzony, gotowany i destylowany. Cały proces wymaga cierpliwości i doświadczenia, a wytwarzanie alkoholu podlega w Polsce przepisom prawa, dlatego czar pustyni warto poznawać w wersji przygotowanej przez legalnych wytwórców.

Wykorzystanie grochu jest rzadkością w polskiej tradycji gorzelniczej. Groch i żyto uprawiano jednak w okolicach Klucz od dawna, bo dobrze radziły sobie na ubogich, piaszczystych glebach.

Trunek z okolic pustyni

Pustynia Błędowska leży na pograniczu Wyżyny Śląskiej i Jury Krakowsko-Częstochowskiej, między Błędowem a Kluczami. Piaszczyste tereny nie sprzyjały rolnictwu, dlatego mieszkańcy okolicznych wsi wykorzystywali to, co udało się wyhodować. Tak powstawały proste, domowe trunki z dostępnych zbóż i roślin strączkowych, które przygotowywano na święta, wesela i inne ważne uroczystości.

Nazwa czar pustyni łączy trunek z najbardziej rozpoznawalnym miejscem w okolicy. Dziś jest on jednym z elementów promocji gminy Klucze i pojawia się podczas wydarzeń poświęconych lokalnym tradycjom.

Pustynia Błędowska – cel wycieczki

Pustynia Błędowska to jedno z najbardziej zaskakujących miejsc w Polsce. Rozległe połacie piasku, wydmy i suche murawy tworzą krajobraz, który trudno skojarzyć z Małopolską. Na pustynię prowadzą punkty widokowe, między innymi Czubatka w Kluczach i Dąbrówka w Chechle, skąd rozciąga się widok na piaszczystą równinę.

Zwiedzanie pustyni najlepiej zaplanować na suchy dzień i zabrać wygodne buty oraz zapas wody. Latem piasek mocno się nagrzewa, dlatego warto wybrać się rano lub późnym popołudniem.

Jak degustować

Czar pustyni najlepiej poznawać powoli, w małym kieliszku, by docenić jego aromat. Trunek podaje się schłodzony lub w temperaturze pokojowej, w zależności od wersji.

• Wersję bezbarwną – lekko schłodzoną, do zakąsek.
• Wersję bursztynową – w temperaturze pokojowej, po posiłku.
• Z wiejską deską wędlin, kiszonymi ogórkami i chlebem.
• Jako pamiątkę z wycieczki po Jurze dla pełnoletnich bliskich.

Pamiętaj, że to mocny alkohol. Pij odpowiedzialnie, nie łącz degustacji z prowadzeniem samochodu i nie częstuj nim osób niepełnoletnich.

Gdzie spróbować

Czaru pustyni warto szukać w gminie Klucze, na jarmarkach i festynach z produktami regionalnymi w powiecie olkuskim. Wycieczkę można połączyć ze spacerem po Pustyni Błędowskiej, zwiedzaniem zamku w Rabsztynie i wędrówką po jurajskich ostańcach. Po całym dniu na szlaku warto zatrzymać się w lokalnej karczmie i spróbować regionalnej kuchni.

Jeśli widzisz błąd we wpisie — napisz proszę do redakcji pod adres info@nietylkopierogi.pl: