Chleb ze starego pieca

Chleb ze starego pieca pieczony jest w dwóch postaciach: jako okrągły bochen ważący 1,6–1,7 kilograma albo prostokątny, o wadze około kilograma. Ma grubą, brązowo-złotą skórkę, często oprószoną otrębami, i biało-szary, wilgotny miąższ. Pachnie kwasem chlebowym, dymem i przypieczonym ziarnem. Od 2015 roku figuruje na Liście Produktów Tradycyjnych (LPT), krajowym wykazie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Z Wołynia nad Odrę

Receptura przybyła na Ziemię Lubuską razem z przesiedleńcami z Wołynia. Po 1945 roku osadnicy zastali w poniemieckich domach murowane piece chlebowe i zaczęli w nich piec chleb tak, jak robiły to ich matki i babki na wschodzie. Piece okazały się trwałe i wydajne, a tradycja domowego wypieku przetrwała w niektórych rodzinach do dziś. Mieszkańcy Drzecina w gminie Słubice wspominają, że świeży chleb jadło się z masłem albo ze smalcem ze skwarkami, a bochenek wystarczał całej rodzinie na kilka dni.

Ryszard Kapica i rodzinna receptura

Tradycję kontynuuje Ryszard Kapica, który od 2005 roku piecze chleb w Drzecinie w przedwojennych piecach. Receptura przeszła w jego rodzinie przez kilka pokoleń: od prababci Pauliny z dzisiejszej zachodniej Ukrainy, przez babcię Annę, po mamę Irenę. Chleb z Drzecina zdobył nagrody na targach Polagra Food w 2013 i 2016 roku. Gospodarz organizuje także pokazy pieczenia, podczas których można zobaczyć, jak wygląda praca przy dawnym piecu.

Jak powstaje

Podstawą jest zakwas oraz mieszanka mąki pszennej i żytniej, sól i woda. Czasem dodaje się gotowane ziemniaki, dynię albo otręby, które wpływają na wilgotność i smak miąższu. Ciasto wyrabia się ręcznie przez około godzinę, a następnie pozostawia do wyrośnięcia na 3–4 godziny. Formy wysypuje się otrębami, aby bochenki nie przywierały. Piec opala się drewnem sosnowym, a gdy ściany są dobrze nagrzane, wygarnia się żar i wkłada chleby. Pieczenie trwa 50–70 minut, w zależności od wielkości bochenka.

Przepis: domowy chleb pszenno-żytni na zakwasie

Na 1 bochenek w keksówce, pieczony w zwykłym piekarniku.

Składniki

• 150 g aktywnego zakwasu żytniego
• 300 g mąki pszennej chlebowej
• 200 g mąki żytniej typ 2000
• 350 ml letniej wody
• 2 łyżeczki soli
• 2 łyżki otrębów do wysypania formy

Przygotowanie

1. Wymieszaj mąki, zakwas, wodę i sól. Wyrabiaj 10–15 minut.
2. Przełóż do formy wysypanej otrębami, wyrównaj mokrą dłonią.
3. Odstaw w ciepłe miejsce na 3–4 godziny, aż ciasto wyrośnie.
4. Piecz 15 minut w 240°C, potem 40 minut w 200°C.
5. Wyjmij z formy i ostudź na kratce.

Jak podawać

• Z masłem i solą, jeszcze lekko ciepły.
• Ze smalcem ze skwarkami i ogórkiem kiszonym.
• Do żuru, kapuśniaku i grochówki.

Chleb na zakwasie dłużej zachowuje świeżość niż pieczywo na drożdżach. Najlepiej przechowywać go w lnianej ściereczce lub drewnianym chlebaku, a nie w foliowej torbie, w której szybko wilgotnieje. Duży bochenek można też pokroić i zamrozić, a kromki podgrzać na patelni lub w tosterze. Czerstwy chleb nadaje się na grzanki i do zup.

Pieczenie w opalanym drewnem piecu chlebowym to dziś rzadkość. Taki piec nagrzewa się wiele godzin, a potem powoli oddaje ciepło, dzięki czemu skórka mocno się rumieni, a miękisz dobrze dopieka. Okazja, by zobaczyć ten proces z bliska, to jedna z atrakcji kulinarnych wizyt w gospodarstwach.

Gdzie spróbować

Drzecin leży kilka kilometrów od Słubic, nad doliną Odry. Wycieczkę można połączyć ze spacerem po Słubicach i Frankfurcie nad Odrą oraz z rowerową trasą wzdłuż rzeki.

Gdzie kupić

• Gospodarstwo Rolne Ryszard Kapica — strona producenta, Drzecin (gm. Słubice), tel. 606 933 230

Jeśli widzisz błąd we wpisie — napisz proszę do redakcji pod adres info@nietylkopierogi.pl: