Przysmak wołyński z Niemczy

Przysmak wołyński z Niemczy to smarowne mięso wieprzowe, które rozprowadza się na chlebie jak pastę. Powstaje z kilku rodzajów wieprzowiny, duszonych, a potem smażonych z cebulą i czosnkiem. Receptura pochodzi z Wołynia i przyjechała na Dolny Śląsk razem z przesiedlonymi rodzinami. Od 2012 roku wyrób figuruje na Liście Produktów Tradycyjnych (LPT) prowadzonej przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Wygląd i smak

Przysmak ma jasnobrązowy kolor i miękką, włóknistą konsystencję, w której widać drobne kawałki mięsa i zrumienionej cebuli. Daje się łatwo rozsmarować, ale nie jest jednolitą pastą jak pasztet. Smak jest mięsny, lekko słony, z wyraźną nutą smażonej cebuli i czosnku. Tłuszcz z boczku i podgardla sprawia, że całość jest soczysta i aksamitna. To typowo gospodarski wyrób, sycący i aromatyczny.

Jak powstaje

Do przysmaku używa się różnych części wieprzowiny: szynki, karkówki, łopatki, polędwiczek, boczku i podgardla. Mięso kroi się na kawałki i dusi do miękkości, aż zacznie rozpadać się na włókna. Następnie smaży się je z cebulą i czosnkiem, aby nabrało koloru i aromatu. Gotową masę doprawia się solą i pieprzem, przekłada do pojemników lub słoików i schładza. Tłuszcz tężeje na wierzchu, chroniąc mięso i przedłużając jego trwałość.

Połączenie duszenia i smażenia to sposób znany z domowych kuchni na Kresach. Duszenie daje miękkość, a smażenie – głębię smaku. Dzięki temu nawet tańsze części tuszy, jak podgardle, zyskują wartość.

Kuchnia przesiedleńców z Wołynia

W latach 1944–1947 tysiące rodzin z Wołynia opuściły swoje domy i trafiły na Dolny Śląsk. Osiedlały się w miastach i wsiach, w tym w Niemczy i jej okolicach. Razem z nimi przyjechały przepisy na wędliny, przetwory i potrawy, które przypominały o domu. Przysmak wołyński był jednym z tych smaków, które przetrwały dzięki rodzinnej pamięci. Dziś przygotowuje go lokalny zakład mięsny, który podtrzymuje tradycję przesiedleńczej kuchni.

W 2004 roku przysmak wołyński zdobył nagrodę Perła w konkursie Nasze Kulinarne Dziedzictwo – Smaki Regionów. To jedno z najważniejszych wyróżnień dla produktów regionalnych w Polsce.

Dla wielu mieszkańców Niemczy ten smak wiąże się z rodzinnymi spotkaniami, świętami i wspomnieniami dziadków, którzy opowiadali o życiu na Wołyniu.

Przysmak wołyński bywa nazywany kresowym smalcem z mięsem, choć zawiera znacznie więcej wieprzowiny niż tłuszczu. Na lokalnych jarmarkach często znika ze straganów jako jeden z pierwszych wyrobów.

Jak podawać

Przysmak wołyński najlepiej smakuje na świeżym chlebie, ale sprawdza się też w kuchni.

• Na kromce chleba żytniego z ogórkiem kiszonym.
• Z cebulą, rzodkiewką i szczypiorkiem.
• Na grzankach jako przekąska do zupy.
• Jako dodatek do gorących ziemniaków albo kaszy.

Przysmak przechowuje się w lodówce. Przed podaniem warto go wyjąć na kilkanaście minut, aby zmiękł i łatwiej się smarował. Dobrze komponuje się z czarną herbatą, kwasem chlebowym lub kieliszkiem nalewki.

Niemcza – gdzie kupić

Niemcza leży na wzgórzu nad rzeką Ślęzą, między Dzierżoniowem a Ząbkowicami Śląskimi. To jedno z najstarszych miast Śląska, z zachowanymi fragmentami murów obronnych. Wyroby lokalnego zakładu, w tym przysmak wołyński, słonina marynowana i kiełbasa galicjanka, można kupić w sklepach firmowych i na jarmarkach produktów regionalnych. W okolicy warto odwiedzić Arboretum w Wojsławicach, słynące z kolekcji różaneczników.

Przysmak wołyński to smak domu, który przesiedleńcy zabrali ze sobą. Prosty w składzie, a jednocześnie pełen historii i aromatu smażonej cebuli.

Jeśli widzisz błąd we wpisie — napisz proszę do redakcji pod adres info@nietylkopierogi.pl: