Sernik z Nagawek

Gruba warstwa jasnej, waniliowej masy serowej, złocisto-brązowa kruszonka i kruchy spód — sernik z Nagawek piecze się w dużej blasze o wymiarach około 42 na 24 centymetry, a gotowe ciasto ma cztery, pięć centymetrów wysokości i waży mniej więcej trzy kilogramy. To wypiek, którym gospodynie z tej wsi niedaleko Brzezin chętnie częstują gości i z którym startują w konkursach kulinarnych. W sierpniu 2017 roku sernik wpisano na Listę Produktów Tradycyjnych (LPT) prowadzoną przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Waniliowa masa pod kruszonką

Sernik ma regularny, prostokątny kształt. Wierzch pokrywa złocisto-brązowa kruszonka albo, w niektórych domach, cienka warstwa lukru. Po przekrojeniu widać wyraźne warstwy: cienki, kruchy lub drożdżowy spód, grubą, kremową masę serową i chrupiącą kruszonkę na górze. Masa jest zwarta, ale wilgotna, a w smaku łagodnie słodka, z wyraźną nutą wanilii i świeżością skórki cytrynowej.

Tłusty twaróg i jaja z gospodarstwa

O jakości sernika decyduje ser. Używa się tłustego twarogu, najlepiej z własnego lub sąsiedniego gospodarstwa, który przed użyciem kilkakrotnie się mieli albo przeciera przez sito. Twaróg łączy się z utartymi z cukrem żółtkami, masłem i skórką cytrynową, a na końcu delikatnie dodaje ubitą pianę z białek. Masę wylewa się na podpieczony spód, posypuje kruszonką z mąki, masła i cukru, a następnie piecze, aż wierzch się zezłoci.

Spód może być kruchy albo drożdżowy — wybór zależy od domowej tradycji. Kruchy daje bardziej deserowy charakter, drożdżowy sprawia, że sernik jest lżejszy i bardziej przypomina dawne wiejskie placki.

Od świąt do codzienności

Pod koniec XIX wieku ciasta w domach na wsi pieczono tylko od wielkiego dzwonu: na Wielkanoc, Zielone Świątki, wesela i chrzciny. Mąka, masło i cukier były drogie, a pieczenie w chlebowym piecu wymagało czasu i wprawy. Sernik należał do najbardziej uroczystych wypieków, bo wymagał dużej ilości twarogu i jaj. Po drugiej wojnie światowej, wraz z poprawą warunków życia, pieczenie ciast w Nagawkach stało się bardziej powszechne. Gospodynie zaczęły piec sernik także na niedzielę i rodzinne spotkania, a przepisy przekazywały sobie nawzajem.

Wieś znana z wypieków i spiżarni

Nagawki słyną z pozostałości zespołu dworsko-folwarcznego, a także z bogatej kuchni wiejskiej. Na Liście Produktów Tradycyjnych znalazło się wiele wyrobów z tej miejscowości: nalewka owocowa, masło nagawskie, nagawskie jabłka pieczone z sokiem, chleb nagawski wiecznie świeży, ratafia malinowa i cepeliny. Gospodynie promują region podczas imprez i konkursów, w których sernik z Nagawek zdobywał nagrody.

Jak podawać sernik

• Na zimno, po całonocnym schłodzeniu — wtedy najlepiej się kroi.
• Do kawy lub herbaty, na niedzielne popołudnie.
• Z konfiturą wiśniową albo świeżymi owocami sezonowymi.
• Na wielkanocny stół, obok mazurków i bab drożdżowych.

Sernik przechowuje się w chłodnym miejscu, przykryty, aby kruszonka nie nasiąkła wilgocią. Drugiego dnia masa jest jeszcze bardziej zwarta i aromatyczna.

Gdzie spróbować

Nagawki leżą w powiecie brzezińskim, w pagórkowatej okolicy na wschód od Łodzi. Sernik i inne wypieki gospodyń z Nagawek najłatwiej spotkać na festynach, dożynkach, konkursach kulinarnych i kiermaszach świątecznych, a także podczas wydarzeń promujących produkty tradycyjne województwa łódzkiego. Przy okazji warto zobaczyć pozostałości dawnego założenia dworskiego i odwiedzić Brzeziny.

Sernik z Nagawek to dowód, że dobry twaróg, świeże jaja i odrobina wanilii wystarczą, by stworzyć ciasto, które zdobywa nagrody i serca gości.

Jeśli widzisz błąd we wpisie — napisz proszę do redakcji pod adres info@nietylkopierogi.pl: