Nalewka śliwkowa z Marianowa

Herbaciana barwa, gęsta, lekko lepka konsystencja i intensywny zapach dojrzałych węgierek — nalewka śliwkowa z Marianowa to trunek, który w okolicy nazywa się po prostu śliwowicą. Ma od 40 do 45 procent mocy, ale w smaku jest łagodnie słodka i owocowa. W lipcu 2017 roku wpisano ją na Listę Produktów Tradycyjnych (LPT) prowadzoną przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Kolor herbaty, zapach węgierki

Nalewka jest klarowna, ale wyraźnie zawiesista — po przechyleniu kieliszka spływa po ściankach powoli, zostawiając oleisty ślad. Kolor przypomina mocną herbatę, z bursztynowymi refleksami pod światło. W zapachu dominuje węgierka: dojrzała, lekko podsuszona, z delikatną nutą pestki. Smak jest słodki, ale nie mdły, z przyjemną kwasowością owoców i rozgrzewającym finiszem. Dobrze zrobiona śliwowica z Marianowa nie pali w gardle, tylko długo pozostawia owocowy posmak.

Węgierki, cukier i czas

Podstawą są węgierki, najlepiej zebrane późnym latem, gdy są w pełni dojrzałe i słodkie. Owoce się dryluje, a następnie przekłada do szklanego balonu i zasypuje cukrem. Przez kolejne tygodnie owoce puszczają sok, który pod wpływem cukru zaczyna fermentować. Przefermentowany sok łączy się z alkoholem i odstawia do dojrzewania na kilka miesięcy. Dopiero po tym czasie nalewka nabiera zawiesistości, głębokiego koloru i harmonijnego smaku. Pośpiech nie jest tu wskazany — im dłużej trunek dojrzewa, tym jest łagodniejszy.

Od dworu przez miasto do wsi

Tradycja nalewek owocowych w Polsce ma rodowód dworski. W szlacheckich domach każda pani domu miała własne receptury, a spiżarnie wypełniały się butlami z wiśniówką, malinówką czy śliwowicą. Z czasem zwyczaj przejęło mieszczaństwo, a potem zamożniejsi gospodarze na wsi, którzy mieli własne sady. Tak było również w okolicy Marianowa, gdzie węgierki rosły w przydomowych sadach, a ich nadmiar trzeba było zagospodarować. Nalewka stała się sposobem na zachowanie smaku lata na długie miesiące.

Na jakie okazje

Śliwowica z Marianowa nie była trunkiem na co dzień. Wyciągano ją na rodzinne uroczystości, święta i podczas dożynek, kiedy gospodarze dziękowali za plony. Częstowano nią gości jako wyraz gościnności, a butelka domowej nalewki była cenionym prezentem.

• Podawaj w małych kieliszkach, w temperaturze pokojowej.
• Na deser — obok sernika, piernika lub makowca.
• Do kawy po obfitym świątecznym obiedzie.
• Jako dodatek do sosu do dziczyzny lub pieczonej kaczki.

Butelkę najlepiej przechowywać w ciemnym, chłodnym miejscu. Z czasem nalewka zyskuje na smaku i jeszcze bardziej się klaruje.

Śliwowica z Marianowa dobrze pokazuje, jak w dawnych domach myślano o zapasach. Nic nie mogło się zmarnować: część węgierek suszono, część przerabiano na powidła, a najpiękniejsze owoce trafiały do balonu na nalewkę. Każda butelka była więc owocem całego sezonu pracy w sadzie, a jej otwarcie podkreślało wagę rodzinnej uroczystości.

Choć zwyczajowo nazywa się ją śliwowicą, nie jest destylatem. Powstaje z przefermentowanego soku owoców połączonego z alkoholem, dlatego zachowuje gęstość i owocowy charakter nalewki.

Gdzie spróbować

Domowe nalewki z województwa łódzkiego można spotkać na jarmarkach produktów regionalnych, konkursach kulinarnych i festynach, na których koła gospodyń wiejskich prezentują swoje spiżarnie. Jesień to najlepszy czas na taką wyprawę, bo wtedy w sadach dojrzewają węgierki, a na stołach pojawiają się przetwory z nowego sezonu.

Nalewka śliwkowa z Marianowa to zamknięta w butelce opowieść o sadzie, cierpliwości i gościnności. Jeden kieliszek wystarczy, by poczuć, dlaczego tak długo przechowuje się ją w domowych spiżarniach.

Jeśli widzisz błąd we wpisie — napisz proszę do redakcji pod adres info@nietylkopierogi.pl: